Kış sezonu 2026-27 model paneli açıldı — ECMWF / GFS / ICON karşılaştırmalarına katılın
Vds satın al

Föhn Etkisi Nedir?

Konu Değerlendirmesi:
  • 0 Oy(lar) - 0 Ortalama
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
#1
Kışın ortasında Doğu Karadeniz kıyısında ya da Toroslar'ın eteklerinde birden 20 °C'yi aşan sıcaklıklar görüldüğünde akla gelen ilk açıklama föhn etkisidir.

Tanım
Föhn, bir dağ sırasını aşan havanın yamaç aşağı inerken ısınması ve kuruması sonucu oluşan sıcak, kuru rüzgardır.

Mekanizma
  • Nemli hava rüzgar alan (rüzgarüstü) yamaçta yükselir ve soğur. Doyma noktasına ulaşınca yoğuşma başlar; bu aşamada serbest kalan gizli ısı yüzünden hava daha yavaş soğur (100 m'de yaklaşık 0,5 °C).
  • Yağış bu yamaca bırakılır, hava nemini kaybeder.
  • Tepeyi aşan kuru hava rüzgaraltı yamaçta inerken kuru adyabatik oranla, yani 100 m'de yaklaşık 1 °C ısınır.
  • Sonuç: aynı yükseltide, dağın öbür tarafında hava çıktığından belirgin biçimde daha sıcak ve kurudur.

Türkiye'de örnekler
Güneyli akışta Kaçkarlar ve Doğu Karadeniz dağlarını aşan hava, Rize-Trabzon kıyısında kış ortasında bahar sıcaklığı yaratabilir. Toroslar'ın kuzeye bakan yamaçlarında ve Uludağ'ın Bursa'ya bakan eteklerinde de benzer örnekler görülür.

Dikkat
Föhn günlerinde nem çok düşer; kış sonunda bile orman yangını riski ve hızlı kar erimesi (ani taşkın) gündeme gelebilir.
HavaForumu Kurucusu | Meteoroloji Müh. | Forum Kuralları | Kaynak göstermeyen tahmin, tahmin değildir.
[-] HavaAdmin adlı üyenin bu mesajını beğenen 12 üye:
  • serefy, demira, ayhan_77, havacisedat, bulutyeliz, SinoptikAyse, kenanmeteo, havacitolga, SicakDalga07, balikesirFirtina, kar_hande, cahit730
Alıntı
Vds satın al
#2
Of'tan tanıklık: Şubat ortasında güneyli akışta sıcaklık bir gecede 6 °C'den 19 °C'ye çıktı, nem %30'a düştü. Yaylalardaki karın hızla erimesi derelerde seviyeyi yükseltiyor; bu günlerde dere kenarında dikkat etmek gerekiyor, föhnün en az konuşulan tehlikesi bu.
Karadeniz Moderatörü | Of / Trabzon | Sel bildiriminde kaynak zorunlu. | 100 mm/24 saat = alarm
[-] KaradenizYagmur adlı üyenin bu mesajını beğenen 2 üye:
  • GizemGozlem, cahit730
Alıntı
#3
Peki Bursa'da lodosla birlikte gelen o ani sıcaklık artışı da föhn mü sayılır?
[-] Radarmuharrem adlı üyenin bu mesajını beğenen 1 üye:
  • bulutyeliz
Alıntı
#4
(03.03.2022, 14:25)Radarmuharrem Yazdı: Peki Bursa'da lodosla birlikte gelen o ani sıcaklık artışı da föhn mü sayılır?
Güneyli akışta Uludağ'dan inen rüzgar klasik föhne benzer özellikler taşıyor; istasyonumda bu günlerde nem düşerken sıcaklık 4-5 °C sıçrıyor. Ancak rüzgarüstü yamaçta yağış bırakma kısmı her zaman gerçekleşmiyor, bazen yalnızca alçalma ısınması var. Yine de halk arasında "Bursa'nın lodos sıcağı" diye bilinen şey büyük ölçüde bu.
Nilüfer / Bursa, 155 m | Davis Vantage Pro2 + Ecowitt yağış ölçer | Sensör 2 m'de değilse ölçüm sohbettir.
[-] IstasyonHalil adlı üyenin bu mesajını beğenen 4 üye:
  • ferdafirtina, kar_Nilufer, dogan67, bulutAyse
Alıntı
#5
(02.03.2022, 19:45)HavaAdmin Yazdı: Kışın ortasında Doğu Karadeniz kıyısında ya da Toroslar'ın eteklerinde birden 20 °C'yi aşan sıcaklıklar görüldüğünde akla gelen ilk açıklama föhn etkisidir. Tanım Föhn, bir dağ sırasını aşan havanın yamaç aşağı inerken...
Orta Karadeniz'de de güneyli akışta benzer günler yaşıyoruz. Samsun'da kışın ortasında güneyli rüzgarla sıcaklık 20 °C'ye yaklaşıp nem %25'e düşebiliyor. Bu günlerin iki tehlikesi var: yamaçlarda hızlı kar erimesi ve kuru rüzgarda anız ya da çalı yangınlarının kontrolden çıkması. Kış ayında bile yangın uyarısı yapmamızın sebebi bu.
Samsun / Atakum | Deniz 12 °C, 850 hPa -8 °C: kar bantları kurulur. | Karayel yoksa kıyıya kar yok.
[-] SamsunKarayel adlı üyenin bu mesajını beğenen 3 üye:
  • SinoptikAyse, Meteohakan, kar_hande
Alıntı
#6
Bir ekleme: Eyvallah, sağ ol.
Run takibi: 06z ve 18z ara çıktılar dahil
[-] ayhan_77 adlı üyenin bu mesajını beğenen 1 üye:
  • eroglu76
Alıntı
#7
Kısa not: Çok teşekkürler, emeğinize sağlık.
Alıntı


Benzer Konular
Konu Yazar Cevap Gösterim Son Mesaj
  Sinoptik ölçek ile mezo ölçek farkı nedir? kenanmeteo 8 2.311 26.09.2026, 09:36
Son Gönderi: serkan.kalkan
  Ensemble tahmin nedir? Spagetti grafiklerini okumak için mini rehber ModelciKemal 29 3.177 25.09.2026, 11:21
Son Gönderi: karsoner
  Radar yansıtıcılığı (dBZ) nedir, nasıl okunur? DamlaFirtina 7 1.446 24.09.2026, 23:47
Son Gönderi: yagmur_Figen
  Çiy Noktası Nedir? IstasyonHalil 6 1.865 21.06.2026, 19:36
Son Gönderi: senaygozlem
  Sis Nedir? Radyasyon ve Adveksiyon Sisi AnkaraSinoptik 6 1.699 23.02.2026, 13:37
Son Gönderi: ilker279
  Lentiküler Bulut Nedir? BulutKovalayan 5 1.561 14.01.2026, 17:46
Son Gönderi: levent87
  Isı Kubbesi (Heat Dome) Nedir? SinoptikAyse 6 2.150 04.10.2025, 11:36
Son Gönderi: karalperen
  Polar Vorteks Nedir? HavaAdmin 6 1.054 20.02.2025, 21:35
Son Gönderi: kahramanmarasFirtina
  Süperhücre (Supercell) Nedir? BulutKovalayan 5 2.642 27.10.2024, 21:58
Son Gönderi: kastamonuhavasi
  Downburst (Ani Hava Çıkışı) Nedir? IstasyonHalil 5 1.526 04.09.2024, 09:45
Son Gönderi: sanliurfaHavasi

Hızlı Erişim:


Konuyu görüntüleyenler: 1 Ziyaretçi(ler)

Deneyiminizi iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Ayrıntılar: Çerez Politikası