Mesaj: 490
Konu: 53
Katılım: Mar 2021
Alınan Beğeni: 490 mesajda 2.644
Verilen Beğeni: 305
Beğeni:
0
Oraj sezonunda en çok duyduğumuz kısaltma CAPE. Formülden çok ne anlama geldiğine odaklanarak anlatayım.
Tanım
CAPE (Convective Available Potential Energy), yükselen bir hava parselinin çevresinden daha sıcak kaldığı sürece kazandığı kaldırma enerjisidir. Birimi J/kg'dır. Kabaca, "yukarı fırlatılan bir balonun ne kadar hızlanabileceğinin" ölçüsüdür.
Değerler kabaca ne anlatır?
Kod: 0-300 J/kg zayıf kararsızlık, sığ sağanaklar
300-1000 J/kg orta, gök gürültülü sağanak mümkün
1000-2500 J/kg güçlü, dolu ve kuvvetli hücreler
2500+ J/kg çok güçlü (Türkiye'de nadiren, genelde Güneydoğu ve kıyılar)
- CIN (engelleyici enerji): Parselin önce aşması gereken bir "kapak" olabilir. CIN yüksekse CAPE ne kadar büyük olursa olsun tetikleyici olmadan hücre gelişmez.
- Tetikleyici: Konverjans hattı, cephe, dağ yamacı veya gündüz ısınması gerekir.
- Rüzgar kesmesi: Hücrenin organize olup olmayacağını belirler. Yüksek CAPE ama zayıf shear, kısa ömürlü "patlayıp sönen" hücreler verir.
SkewT diyagramında CAPE, parsel çizgisi ile çevre sıcaklığı çizgisi arasındaki alan olarak görülür. Bir sonraki adımda SkewT okuma rehberi hazırlamayı düşünüyorum.
Nilüfer / Bursa, 155 m | Davis Vantage Pro2 + Ecowitt yağış ölçer | Sensör 2 m'de değilse ölçüm sohbettir.
![[-]](https://havaforumu.com/images/collapse.png)
IstasyonHalil adlı üyenin bu mesajını beğenen 13 üye:IstasyonHalil adlı üyenin bu mesajını 13 üye beğendi
• fatihkar, fidan83, eren_izmir, dogan67, balikesirFirtina, Serife10, Radarcan, sakaryameteo648, rizaMeteo, yalcin107, Burcu_74, denizs276, FerideD_Yalova
Mesaj: 357
Konu: 19
Katılım: Apr 2021
Alınan Beğeni: 357 mesajda 1.179
Verilen Beğeni: 120
Beğeni:
0
Mükemmel özet. Tek ekleme: modelin verdiği CAPE, yüzey nemine çok duyarlıdır. Yüzey çiy noktasındaki 2 °C'lik hata CAPE'i yüzlerce J/kg değiştirebilir. O yüzden ben öğlen gözlemlerindeki çiy noktasını modelle kıyaslayıp CAPE'i elle düzeltiyorum.
İzmit | CAPE tek başına fırtına değildir, shear lazım. | Oraj takip: Nisan-Ekim
Mesaj: 21
Konu: 0
Katılım: Mar 2021
Alınan Beğeni: 15 mesajda 17
Verilen Beğeni: 43
Beğeni:
0
Tahmin sitelerinde MUCAPE, SBCAPE, MLCAPE diye farklı değerler görüyorum. Aralarındaki fark bazen 1.000 J/kg'ı buluyor, hangisine bakmalıyım?
Mesaj: 357
Konu: 19
Katılım: Apr 2021
Alınan Beğeni: 357 mesajda 1.179
Verilen Beğeni: 120
Beğeni:
0
(11.05.2022, 10:41)Sinoptikmert Yazdı: Tahmin sitelerinde MUCAPE, SBCAPE, MLCAPE diye farklı değerler görüyorum. Aralarındaki fark bazen 1.000 J/kg'ı buluyor, hangisine bakmalıyım? SB: yüzeyden kalkan parsel, öğleden sonra ısınmasında anlamlı. ML: alttaki 100 hPa'lık katmanın ortalaması, genelde en gerçekçisi. MU: en kararsız parsel, gece ya da yükseltilmiş konveksiyonda önemli. Başlangıç için ML'ye bakmanı öneririm.
İzmit | CAPE tek başına fırtına değildir, shear lazım. | Oraj takip: Nisan-Ekim
Mesaj: 411
Konu: 51
Katılım: Mar 2021
Alınan Beğeni: 411 mesajda 1.721
Verilen Beğeni: 456
Beğeni:
0
(10.05.2022, 20:35)IstasyonHalil Yazdı: Oraj sezonunda en çok duyduğumuz kısaltma CAPE. Formülden çok ne anlama geldiğine odaklanarak anlatayım. Tanım CAPE (Convective Available Potential Energy), yükselen bir hava parselinin çevresinden daha sıcak kaldığı... İç Anadolu'dan pratik bir not: Ankara'da en sert dolu günlerinde modelin verdiği CAPE çoğu zaman 800-1.200 J/kg civarında kalıyor, yani "çok yüksek" değil. Belirleyici olan düşük donma seviyesi ve rüzgar kesmesi. Tersine, Temmuz'da 2.000 J/kg görülen günlerde kuru orta katmanlar ve güçlü CIN yüzünden hiçbir şey gelişmeyebiliyor. CAPE'i tek başına okumamak lazım.
Ankara / Çankaya, 900 m | Kuru soğuk, kısa kar, uzun don. | Önce sinoptik, sonra ilçe.
Mesaj: 152
Konu: 2
Katılım: May 2022
Alınan Beğeni: 114 mesajda 166
Verilen Beğeni: 207
Beğeni:
0
Doğru diyorsun, bir de üstüne forumdaki takibi eklersen tadından yenmez. Yanılıyorsam düzeltin.
Mesaj: 21
Konu: 0
Katılım: Mar 2021
Alınan Beğeni: 15 mesajda 17
Verilen Beğeni: 43
Beğeni:
0
Katılıyorum, bir de üstüne sabırlı olmak lazım. Kocaeli'den selamlar.
|
