Isı Kubbesi (Heat Dome) Nedir?

[SinoptikAyse]

Önümüzdeki günlerde Ege ve Akdeniz için beklenen sıcak dalgası nedeniyle "ısı kubbesi" ifadesi çok kullanılacak. Kavramı sinoptik açıdan açıklayayım.

Tanım
Isı kubbesi, üst seviyelerde güçlü ve kalıcı bir yüksek basınç sırtının bir bölgenin üzerine yerleşmesiyle oluşan, sıcak havanın adeta bir kapak altında hapsolduğu durumdur. Resmi bir meteorolojik terim olmaktan çok, uzun süreli sıcak dalgalarını anlatan betimleyici bir ifadedir.

Mekanizma

• Sırt altında hava geniş alanda alçalır ve alçalırken sıkışarak ısınır.
  
• Alçalan hava bulut oluşumunu engeller; güneş ışınımı günlerce kesintisiz yeryüzüne ulaşır.
  
• Kuru toprak buharlaşmayla soğuyamaz; enerji doğrudan havayı ısıtmaya gider. Kuraklık ve sıcak dalgası birbirini besler.
  
• Sırt kalıcı olduğu için (çoğu zaman blokajla ilişkili) sıcaklık her gün bir öncekinin üzerine eklenir.
  

Haritada göstergeler
500 hPa'da 588-594 dam üzeri jeopotansiyel yükseklik, 850 hPa'da 28-30 °C üzeri sıcaklıklar. Bu değerler Ege ve Güneydoğu için 42-45 °C'lik gölge sıcaklıklarının habercisidir.

Riskler
Gece sıcaklıklarının 25 °C'nin altına inmemesi (tropik geceler) insan sağlığı için en büyük yüktür. Orman yangını riski de en yüksek seviyelere çıkar; MGM ve ilgili kurumların uyarılarını takip edelim.

Güven derecesi
Önümüzdeki 7-10 gün için sırtın varlığına güven yüksek; sırtın ne zaman çözüleceği konusunda ise modeller arasında 2-3 günlük fark var.

[EgeMeltem]

İzmir için anlamı: gündüz 40 °C'yi aşan, gece 28 °C'nin altına inmeyen bir hafta. Bornova'da evlerde klima kapasitesinin sınırında olacağız. Yaşlı komşularınızı yoklayın, öğle saatlerinde dışarıda iş yapmayın.

[SicakDalga07]

Önümüzdeki günlerde Ege ve Akdeniz için beklenen sıcak dalgası nedeniyle "ısı kubbesi" ifadesi çok kullanılacak. Kavramı sinoptik açıdan açıklayayım. Tanım Isı kubbesi, üst seviyelerde güçlü ve kalıcı bir yüksek basınç...

Rekor iddiaları başlamadan hatırlatayım: resmi istasyon değerleri dışında paylaşılan "50 derece" görüntüleri rekor değildir. Asfalt, araç termometresi, güneşe bakan duvar... Isı kubbesi zaten yeterince ciddi, abartıya gerek yok.

[havacitugay]

Sırtın çözülmesinden sonra sert fırtınalar gelir mi? Genelde sıcak dalgasından sonra dolu oluyor gibi hatırlıyorum.

[SinoptikAyse]

Sırtın çözülmesinden sonra sert fırtınalar gelir mi? Genelde sıcak dalgasından sonra dolu oluyor gibi hatırlıyorum.

Sık görülen bir senaryo: sırt çözülürken kuzeyden inen serin hava, ısınmış ve bazen nemlenmiş alt katmanla karşılaşır; geçiş günlerinde iç kesimlerde konvektif hücreler ve dolu olabilir. Ama her sıcak dalgası sonu böyle bitmez; bazen sadece kuzeyli rüzgarla sessizce serinler.

[kastamonuhavasi]

Sağ ol. Kastamonu'dan selamlar.

[karalperen]

Bence de öyle, fazla heveslenmemek lazım. 🙏