17.09.2025, 20:29
SkewT diyagramlarını tartışırken verinin nereden geldiğini pek konuşmuyoruz. Kısa bir tarihçe yazayım.
Uçurtmalar ve insanlı balonlar
19. yüzyılda atmosferin üst katmanlarını anlamak için termometre ve barometre taşıyan uçurtmalar ve insanlı balonlar kullanıldı. İnsanlı balon uçuşları hem tehlikeli hem de yükseklik açısından sınırlıydı.
Kayıt cihazlı balonlar
Sonra insansız balonlar ölçümleri bir kağıt şerit üzerine kaydeden cihazlarla gönderildi. Cihaz ancak balon patlayıp yere düştükten ve bulunduktan sonra okunabiliyordu. Bu yöntemle stratosferin varlığı ve sıcaklığın belirli bir yükseklikten sonra azalmayı bıraktığı keşfedildi.
Radyosonde
20. yüzyılın ilk yarısında ölçümleri radyo sinyaliyle anlık olarak yere gönderen radyosondeler geliştirildi. Böylece veri, balon yükselirken gerçek zamanlı alınabildi.
Bugün
Türkiye'de de birkaç istasyondan düzenli radyosonde atılıyor. Bu ölçümler sayısal modellerin başlangıç koşulları için hâlâ çok değerli.
Model çalıştırma saatlerinin 00z ve 12z olmasının kökeni de büyük ölçüde bu eş zamanlı balon gözlemleri.
Uçurtmalar ve insanlı balonlar
19. yüzyılda atmosferin üst katmanlarını anlamak için termometre ve barometre taşıyan uçurtmalar ve insanlı balonlar kullanıldı. İnsanlı balon uçuşları hem tehlikeli hem de yükseklik açısından sınırlıydı.
Kayıt cihazlı balonlar
Sonra insansız balonlar ölçümleri bir kağıt şerit üzerine kaydeden cihazlarla gönderildi. Cihaz ancak balon patlayıp yere düştükten ve bulunduktan sonra okunabiliyordu. Bu yöntemle stratosferin varlığı ve sıcaklığın belirli bir yükseklikten sonra azalmayı bıraktığı keşfedildi.
Radyosonde
20. yüzyılın ilk yarısında ölçümleri radyo sinyaliyle anlık olarak yere gönderen radyosondeler geliştirildi. Böylece veri, balon yükselirken gerçek zamanlı alınabildi.
Bugün
Kod:
Günde iki kez (00z ve 12z), dünyanın birçok noktasında aynı saatte
Ölçülen: sıcaklık, nem, basınç, rüzgar (GPS ile)
Yükseklik: balon patlayana kadar, genelde 25-35 kmModel çalıştırma saatlerinin 00z ve 12z olmasının kökeni de büyük ölçüde bu eş zamanlı balon gözlemleri.
Nilüfer / Bursa, 155 m | Davis Vantage Pro2 + Ecowitt yağış ölçer | Sensör 2 m'de değilse ölçüm sohbettir.

![[-]](https://havaforumu.com/images/collapse.png)