HavaForumu
Radyosonde: Atmosferi Balonla Ölçmenin Tarihi (Genel Bilgi) - Yazdırılabilir Versiyon

+- HavaForumu (https://havaforumu.com)
+-- Forum: Diğer ... (https://havaforumu.com/forum-81.html)
+--- Forum: Faydalı ve Meteorolojik Bilgiler (https://havaforumu.com/forum-88.html)
+---- Forum: Tarih (https://havaforumu.com/forum-89.html)
+---- Konu: Radyosonde: Atmosferi Balonla Ölçmenin Tarihi (Genel Bilgi) (/thread-3421.html)



Radyosonde: Atmosferi Balonla Ölçmenin Tarihi (Genel Bilgi) - IstasyonHalil - 17.09.2025

SkewT diyagramlarını tartışırken verinin nereden geldiğini pek konuşmuyoruz. Kısa bir tarihçe yazayım.

Uçurtmalar ve insanlı balonlar
19. yüzyılda atmosferin üst katmanlarını anlamak için termometre ve barometre taşıyan uçurtmalar ve insanlı balonlar kullanıldı. İnsanlı balon uçuşları hem tehlikeli hem de yükseklik açısından sınırlıydı.

Kayıt cihazlı balonlar
Sonra insansız balonlar ölçümleri bir kağıt şerit üzerine kaydeden cihazlarla gönderildi. Cihaz ancak balon patlayıp yere düştükten ve bulunduktan sonra okunabiliyordu. Bu yöntemle stratosferin varlığı ve sıcaklığın belirli bir yükseklikten sonra azalmayı bıraktığı keşfedildi.

Radyosonde
20. yüzyılın ilk yarısında ölçümleri radyo sinyaliyle anlık olarak yere gönderen radyosondeler geliştirildi. Böylece veri, balon yükselirken gerçek zamanlı alınabildi.

Bugün
Kod:
Günde iki kez (00z ve 12z), dünyanın birçok noktasında aynı saatte Ölçülen: sıcaklık, nem, basınç, rüzgar (GPS ile) Yükseklik: balon patlayana kadar, genelde 25-35 km
Türkiye'de de birkaç istasyondan düzenli radyosonde atılıyor. Bu ölçümler sayısal modellerin başlangıç koşulları için hâlâ çok değerli.

Model çalıştırma saatlerinin 00z ve 12z olmasının kökeni de büyük ölçüde bu eş zamanlı balon gözlemleri.


RE: Radyosonde: Atmosferi Balonla Ölçmenin Tarihi (Genel Bilgi) - KonvektifCan - 17.09.2025

Oraj günlerinde sabah 12z sondajını beklerken bu tarihçeyi hatırlayacağım. Bir de not: yaz günlerinde 12z sondajı TSİ 15:00 civarını temsil ediyor, öğleden sonra kararsızlığını görmek için tam zamanında.


RE: Radyosonde: Atmosferi Balonla Ölçmenin Tarihi (Genel Bilgi) - serkan.kalkan - 18.09.2025

Balonlar patlayınca cihaz nereye düşüyor? Köyde geçen yıl biri beyaz bir kutu bulmuş, kimse ne olduğunu anlamamıştı. Bir gün tarlada bulursam ne yapmalıyım?


RE: Radyosonde: Atmosferi Balonla Ölçmenin Tarihi (Genel Bilgi) - IstasyonHalil - 18.09.2025

(18.09.2025, 10:45)serkan.kalkan Yazdı: Balonlar patlayınca cihaz nereye düşüyor? Köyde geçen yıl biri beyaz bir kutu bulmuş, kimse ne olduğunu anlamamıştı. Bir gün tarlada bulursam ne yapmalıyım?
Paraşütle yavaşça yere iner. Bulursanız üzerindeki etiketteki iletişim bilgilerine ya da en yakın meteoroloji müdürlüğüne haber verebilirsiniz. Cihaz zararsızdır ama pilini sökmeye çalışmayın.


RE: Radyosonde: Atmosferi Balonla Ölçmenin Tarihi (Genel Bilgi) - gulizary_nigde - 22.09.2025

Bugün itibarıyla: Söylediklerinin altına imzamı atarım. Niğde'den selamlar.


RE: Radyosonde: Atmosferi Balonla Ölçmenin Tarihi (Genel Bilgi) - ilker_adana - 28.10.2025

Çok teşekkür ederim KonvektifCan, tam aradığım cevaptı.