Kış sezonu 2026-27 model paneli açıldı — ECMWF / GFS / ICON karşılaştırmalarına katılın

Polar Vorteks Nedir?

Konu Değerlendirmesi:
  • 0 Oy(lar) - 0 Ortalama
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
#1
Medyada "polar vorteks geliyor" başlıkları her kış çıkıyor ve çoğu zaman yanlış anlaşılıyor. Forumumuzda doğru kullanılması için kısa bir açıklama yapalım.

Tanım
Polar vorteks (kutup girdabı), kutuplar üzerinde bulunan, kışın güçlenen geniş ölçekli bir alçak basınç ve soğuk hava sirkülasyonudur. İki katmanı vardır:
  • Stratosferik polar vorteks: Yaklaşık 15-50 km yükseklikte; SSW olaylarıyla bozulabilen yapı.
  • Troposferik polar vorteks: Hava sistemlerinin olduğu katmanda, genellikle birkaç merkezli, daha düzensiz yapı.

Yaygın yanlış anlama
Polar vorteks "gelmez"; hep oradadır. Medyadaki haberler aslında girdabın zayıflayıp bir parçasının ya da ondan kopan soğuk hava kütlesinin orta enlemlere inmesini kastediyor.

Güçlü ve zayıf girdap
  • Güçlü girdap: Soğuk hava kutupta kilitli kalır; orta enlemlerde görece ılık kış (genellikle pozitif AO).
  • Zayıf ya da bozulmuş girdap: Soğuk hava dışarı taşabilir; hangi bölgenin soğuk alacağı ise dalga düzenine bağlıdır.

Detaylar için SSW ve Endekslerin Yorumlanması konularına da göz atabilirsiniz. Haber paylaşırken lütfen "polar vorteks Türkiye'ye geliyor" gibi başlıklar kullanmayalım.
HavaForumu Kurucusu | Meteoroloji Müh. | Forum Kuralları | Kaynak göstermeyen tahmin, tahmin değildir.
[-] HavaAdmin adlı üyenin bu mesajını beğenen 7 üye:
  • erzurumFirtina, sezgin_79, karalperen, Hafize71, vedatmeteo, KutahyaMeteo681, Sinoptikercan
Alıntı
#2
Çok gerekli bir düzeltme. Bu kış stratosferik girdap Aralık'ta oldukça güçlüydü; Ocak ortasında zayıflama sinyalleri var ama ensemble üyelerinin çoğu majör bir bozulma göstermiyor. Yani şu an için "girdap kararlı, soğuk ağırlıklı kuzeyde" demek daha doğru.
Bursa / Nilüfer | Deterministik run hikâyedir, ensemble istatistiktir. | Haftalık indeks paneli: Pazartesi
[-] EnsembleEce adlı üyenin bu mesajını beğenen 3 üye:
  • sivasGozlem, omerKar, karmustafa
Alıntı
#3
Yıllardır bu kelimeyi haberlerde gördükçe kutuptan bize bir fırtına geliyor sanıyordum. Açıklama için teşekkürler.
2012 yılından beri her sabah gökyüzü kontrolü.
Mobil cihazdan yazıyorum, kısa cevaplar için kusura bakmayın
Alıntı
#4
(16.01.2025, 09:05)demira Yazdı: Yıllardır bu kelimeyi haberlerde gördükçe kutuptan bize bir fırtına geliyor sanıyordum. Açıklama için teşekkürler.
Ek olarak: troposferde "kutupsal alçak" ya da "kutup kökenli soğuk hava" demek çoğu durumda daha doğru ifade. Kavram ne kadar doğru kullanılırsa, gerçekten ciddi bir soğuk dalgası geldiğinde insanların uyarıları ciddiye alması o kadar kolaylaşır.
Sinoptik Analiz & Şiddetli Hava | Tek run'a tahmin kurulmaz, ensemble'a bakılır. | MGM uyarı = ciddiye al
[-] SinoptikAyse adlı üyenin bu mesajını beğenen 4 üye:
  • yavuzs81, samsunlihamza, Sinoptikfuat, nalanruzgar
Alıntı
#5
(15.01.2025, 20:31)HavaAdmin Yazdı: Medyada "polar vorteks geliyor" başlıkları her kış çıkıyor ve çoğu zaman yanlış anlaşılıyor. Forumumuzda doğru kullanılması için kısa bir açıklama yapalım. Tanım Polar vorteks (kutup girdabı), kutuplar üzerinde bulunan...
Her kış "polar vorteks İstanbul'a geliyor" haberleriyle uyanan biri olarak bu konuyu çok bekliyordum. İnsanlar haberi okuyup soruyor: "Kar yağacak mı?" Cevap çoğu zaman "henüz belli değil" oluyor ve hayal kırıklığı forumun sırtına biniyor. Bu açıklamayı bundan sonra her kış bağlantı olarak vereceğim.
Marmara Moderatörü | Çekmeköy, 180 m | Kar için 850 hPa -6°C ve poyraz şart. | 2022 Ocak'ı unutmadık.
[-] KarAvcisi34 adlı üyenin bu mesajını beğenen 4 üye:
  • onur_00, tulingozlem, havacibulent, tekirdag84
Alıntı
#6
Bir ekleme: Açıklayıcı olmuş, sağ ol. Devamını bekliyorum.
Her cephe yeni bir başlangıçtır.
Min-maks termometre ve manuel yağış kabı · 25 m
[-] erhanm63 adlı üyenin bu mesajını beğenen 1 üye:
  • karmustafa
Alıntı
#7
Ben de yazayım: Tamamen katılıyorum, çok iyi açıklamışsın.
Kayak sezonunda Yedikuyular kar raporları benden
[-] kahramanmarasFirtina adlı üyenin bu mesajını beğenen 1 üye:
  • coskun.tekin
Alıntı


Benzer Konular
Konu Yazar Cevap Gösterim Son Mesaj
  Sinoptik ölçek ile mezo ölçek farkı nedir? kenanmeteo 8 2.258 26.09.2026, 09:36
Son Gönderi: serkan.kalkan
  Ensemble tahmin nedir? Spagetti grafiklerini okumak için mini rehber ModelciKemal 29 2.989 25.09.2026, 11:21
Son Gönderi: karsoner
  Radar yansıtıcılığı (dBZ) nedir, nasıl okunur? DamlaFirtina 7 1.400 24.09.2026, 23:47
Son Gönderi: yagmur_Figen
  Çiy Noktası Nedir? IstasyonHalil 6 1.814 21.06.2026, 19:36
Son Gönderi: senaygozlem
  Sis Nedir? Radyasyon ve Adveksiyon Sisi AnkaraSinoptik 6 1.659 23.02.2026, 13:37
Son Gönderi: ilker279
  Lentiküler Bulut Nedir? BulutKovalayan 5 1.526 14.01.2026, 17:46
Son Gönderi: levent87
  Isı Kubbesi (Heat Dome) Nedir? SinoptikAyse 6 2.101 04.10.2025, 11:36
Son Gönderi: karalperen
  Süperhücre (Supercell) Nedir? BulutKovalayan 5 2.594 27.10.2024, 21:58
Son Gönderi: kastamonuhavasi
  Downburst (Ani Hava Çıkışı) Nedir? IstasyonHalil 5 1.492 04.09.2024, 09:45
Son Gönderi: sanliurfaHavasi
  Squall Line (Fırtına Hattı) Nedir? AnkaraSinoptik 5 1.147 27.07.2024, 01:56
Son Gönderi: elazigliemre

Hızlı Erişim:


Konuyu görüntüleyenler: 1 Ziyaretçi(ler)

Deneyiminizi iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Ayrıntılar: Çerez Politikası