25.01.2023, 21:09
Karadeniz kıyılarımız ve İstanbul için çok önemli olan bu konuyu, göl etkili kar (lake-effect snow) literatüründen uyarlanan bilgilerle genişletiyorum. Bilgiler sayfasındaki "Deniz Etkili Kar Nedir?" konusunun daha teknik devamı olarak okunabilir.
Isı ve nem akışı
Soğuk hava ılık su yüzeyinin üzerinden geçerken iki şey olur: su yüzeyi havaya duyulur ısı ve gizli ısı (buharlaşma yoluyla nem) verir. Bu akış, hava ile su arasındaki sıcaklık farkı ve rüzgar hızı arttıkça büyür.
Sınır tabakası derinliği
Havanın deniz üzerinde yükselebileceği derinlik, üstteki inversiyonun yüksekliğiyle sınırlıdır. İnversiyon ne kadar yüksekteyse bulutlar o kadar derin gelişir ve kar bantları o kadar güçlü olur. İnversiyon 1 km'nin altındaysa bantlar zayıf kalır.
Bant tipleri
Kıyıdaki etki
Kıyıya ulaşan bantlar yükseltiyle birlikte kuvvetlenir (orografik destek). Bu nedenle kıyı şeridi ile 200-300 m yüksekteki mahalleler arasında kar kalınlığında büyük farklar olur.
Karadeniz'e özgü not
Karadeniz kış ortasında 8-10 °C, erken kışta 12-14 °C civarındadır. Erken kış soğuk dalgalarında fark daha büyük olduğundan bantlar çok güçlü, ama kıyıda sıcaklık da yüksek olduğundan kar kotu belirleyici hale gelir.
Yararlanılan başlık: açık erişimli göl etkili kar araştırma özetleri; WMO açık eğitim kaynakları, mezoskala meteoroloji modülü.
Isı ve nem akışı
Soğuk hava ılık su yüzeyinin üzerinden geçerken iki şey olur: su yüzeyi havaya duyulur ısı ve gizli ısı (buharlaşma yoluyla nem) verir. Bu akış, hava ile su arasındaki sıcaklık farkı ve rüzgar hızı arttıkça büyür.
Sınır tabakası derinliği
Havanın deniz üzerinde yükselebileceği derinlik, üstteki inversiyonun yüksekliğiyle sınırlıdır. İnversiyon ne kadar yüksekteyse bulutlar o kadar derin gelişir ve kar bantları o kadar güçlü olur. İnversiyon 1 km'nin altındaysa bantlar zayıf kalır.
Bant tipleri
- Geniş alanlı bulut sokakları: Rüzgar yönüne paralel dizilen çok sayıda ince bant; kıyıya hafif-orta kar.
- Tek, güçlü bant: Rüzgar denizin uzun ekseni boyunca estiğinde oluşur; dar bir koridora çok yoğun kar bırakır.
- Mezovorteks: Nadiren, deniz üzerinde küçük dönen yapılar oluşabilir.
Kıyıdaki etki
Kıyıya ulaşan bantlar yükseltiyle birlikte kuvvetlenir (orografik destek). Bu nedenle kıyı şeridi ile 200-300 m yüksekteki mahalleler arasında kar kalınlığında büyük farklar olur.
Karadeniz'e özgü not
Karadeniz kış ortasında 8-10 °C, erken kışta 12-14 °C civarındadır. Erken kış soğuk dalgalarında fark daha büyük olduğundan bantlar çok güçlü, ama kıyıda sıcaklık da yüksek olduğundan kar kotu belirleyici hale gelir.
Yararlanılan başlık: açık erişimli göl etkili kar araştırma özetleri; WMO açık eğitim kaynakları, mezoskala meteoroloji modülü.
Ankara / Çankaya, 900 m | Kuru soğuk, kısa kar, uzun don. | Önce sinoptik, sonra ilçe.
![[-]](https://havaforumu.com/images/collapse.png)