[Çözüldü] Negatif NAO = İstanbul'a kar mı? 30 kışlık derlemeyle sınayalım

[EnsembleEce]

Merhaba arkadaşlar. Kış beklentisi konuşulurken her yıl aynı cümle dönüyor: "NAO negatife dönerse İstanbul'a kar gelir." Bu yılın kış yazısını hazırlamadan önce bu kuralı veriyle sınamak istiyorum.
Plan:

• 1991-2020 arası 30 kış (Aralık-Şubat)
  
• İstanbul için karla örtülü gün sayısı ve belirgin kar olayları (genel paylaşılan gözlemlerden forum derlemesi; resmi istatistik değil)
  
• Aylık ve haftalık NAO değerleri
  
• Her kar olayında 500 hPa ve 850 hPa haritalarının kısa kontrolü
  

Ön kanım: NAO ile İstanbul karı arasındaki ilişki zayıf. NAO daha çok Atlantik ile Batı ve Kuzey Avrupa'yı ilgilendiren bir salınım; Doğu Akdeniz ve Karadeniz'e etkisi dolaylı. İstanbul karında asıl belirleyicinin İskandinavya ya da Ural üzerindeki blokaj ve Karadeniz üzerinden gelen kuzeydoğulu akış olduğunu düşünüyorum.
Ama ön kanı veri değildir. Karşı görüşte olanlar örneklerini yazsın, derlemeye ekleyeyim. Birkaç gün içinde tabloyu paylaşırım.

[KarAvcisi34]

Merhaba arkadaşlar. Kış beklentisi konuşulurken her yıl aynı cümle dönüyor: "NAO negatife dönerse İstanbul'a kar gelir." Bu yılın kış yazısını hazırlamadan önce bu kuralı veriyle sınamak istiyorum. Plan:

• ...

Ece, saygım sonsuz ama bu konuda farklı düşünüyorum. 30 yıldır İstanbul karını takip ediyorum ve kural şu: NAO negatife döndü mü, iki üç hafta içinde Balkanlar'dan ya da Karadeniz'den soğuk iner. 2004 Şubatı, 2015 kışı, 2022 Ocağı... Hepsinde öncesinde "NAO düşüyor" diye konuştuk. Çekmeköy'de 2004'te dizime kadar kar vardı. Bu kadar örnek tesadüf olamaz.

[dogant]

KarAvcisi haklı bence. Maltepe'de 2022 Ocak'ta araba günlerce kar altında kaldı, o zaman da forumda NAO konuşuluyordu. İndeks negatife dönünce ben de heyecanlanırım.

[UzunVadeciMert]

Güzel bir çalışma olacak Ece. Ben indekslerin mevsimsel tahminde değeri olduğunu savunan taraftayım; her kış tahminimde NAO, AO, QBO ve ENSO'yu tabloya koyuyorum. Ama dürüst olmak gerekirse NAO'nun Doğu Akdeniz'e etkisi karışık. Negatif NAO fırtına kuşağını güneye, Akdeniz'e iter; bu bize bazen yağış getirir ama soğuk getirmesi garanti değil. Kar için yağışla birlikte soğuğun da gelmesi lazım.
Özet kutusu: NAO önemli ama tek başına "İstanbul'a kar" demek için yetersiz olabilir. Veriyi merakla bekliyorum.

[TrakyaFirtina]

Edirne'den bakınca şunu söyleyebilirim: bize gelen soğuk dalgaların çoğu Balkanlar üzerinden kuzeyden ya da kuzeydoğudan iner ve bunun için Rusya-İskandinavya'da bir yüksek basıncın oturması gerekir. NAO'nun o hafta ne olduğuna pek bakmadım açıkçası, ama NAO pozitifken de Trakya'ya ciddi kar geldiğini birkaç kez hatırlıyorum.

• Soğuk Balkanlar üzerinden gelir
  
• Kaynak: Rusya/İskandinavya yüksek basıncı
  
• NAO ile bağlantısı bence gevşek
  

[EnsembleEce]

Ece, saygım sonsuz ama bu konuda farklı düşünüyorum. 30 yıldır İstanbul karını takip ediyorum ve kural şu: NAO negatife döndü mü, iki üç hafta içinde Balkanlar'dan ya da Karadeniz'den soğuk iner. 2004 Şubatı, 2015 kışı...

KarAvcisi, örneklerini derlemeye ekledim, çok değerli. İlk bakışta şu çıktı: 2014-15 kışının Aralık-Şubat NAO ortalaması belirgin pozitif. Yani 2015'teki İstanbul karları negatif NAO kışında gelmemiş. Bu tek bir örnek, genelleme yapmıyorum; 30 kışın tamamı bitince tabloyu paylaşacağım.

[KarAvcisi34]

KarAvcisi, örneklerini derlemeye ekledim, çok değerli. İlk bakışta şu çıktı: 2014-15 kışının Aralık-Şubat NAO ortalaması belirgin pozitif. Yani 2015'teki İstanbul karları negatif NAO kışında gelmemiş. Bu tek bir örnek...

Ece, kağıt üstündeki korelasyon benim 30 yıllık gözlemimi silemez. O kışlarda sokakta kürek sallayan bendim, grafiği çizen değil. İndeks bir ortalamadır, sahada olan başka. Bu kadar kesin konuşmayı doğru bulmuyorum.

[dogant]

Zaten indeksçiler kar sevmiyor, her kar ihtimalini bir grafikle söndürüyorlar Biz burada kar bekliyoruz, onlar korelasyon katsayısı hesaplıyor.

[SinoptikAyse]

Arkadaşlar, tartışma güzel ama ton biraz yükseldi. Burada kimse kimsenin gözlemini silmiyor; Ece'nin yaptığı gözlemleri veriyle karşılaştırmak. Duygu değil veri konuşsun lütfen, takılmaları da o çerçevede tutalım.
Sinoptik açıdan İstanbul'a kar için baktığım kalıp:

• 500 hPa: İskandinavya ya da Ural üzerinde blokaj, Karadeniz-Balkanlar üzerinde oluk
  
• 850 hPa: -5/-7 °C ve altı; kalıcı kar için -6'nın altı
  
• Yer seviyesi: Karadeniz üzerinden poyraz (kuzeydoğulu akış), deniz etkili kar
  

Belirsizlik: bu kalıp NAO'nun hangi fazında daha sık oluşuyor, asıl soru o. Ece'nin tablosunu bekleyelim.

[havaelif]

Çatalca'dan selamlar. 2008'den beri bahçemde kar kalınlığını not ediyorum (resmi değil tabii, cetvelle). Ece isterse 2008-2020 arası kar günlerimi gönderebilirim, derlemeyle karşılaştırmak için işe yarar belki.

[EnsembleEce]

Tablo hazır. Tekrar hatırlatayım: forum derlemesi, resmi istatistik değil.

Kod:

Dönem: 1991-2020, 30 kış (Ara-Şub) Kar örtülü gün sayısı - DJF NAO ortalaması Korelasyon (r) : ≈ -0,2 En karlı 8 kış : 4'ünde NAO negatif, 4'ünde nötr/pozitif Belirgin kar olayı (≥5 cm örtü) : 41 olay Haftalık NAO -1 altındayken : 17 olay (%41) 500 hPa İskandinavya/Ural blokajı : 34 olay (%83) Karadeniz üz. kuzeydoğulu akış : 37 olay (%90)

Yorum: işaret beklenen yönde (negatif NAO biraz daha fazla kar) ama ilişki zayıf. Olayların yarısından azı negatif NAO haftasına düşüyor; blokaj ve kuzeydoğulu akış ise neredeyse hep var. havaelif, verin gelirse 2008 sonrasını onunla da kontrol ederim, çok teşekkürler.

[UzunVadeciMert]

Tablo hazır. Tekrar hatırlatayım: forum derlemesi, resmi istatistik değil. [code]Dönem: 1991-2020, 30 kış (Ara-Şub) Kar örtülü gün sayısı - DJF NAO ortalaması Korelasyon ® : ≈ -0,2 En karlı 8 kış : 4'ünde NAO negatif...

Eline sağlık. Metodolojiye dair iki sorum var: 1) DJF ortalaması tek bir soğuk haftayı yutabilir; haftalık NAO'ya bakınca tablo değişiyor mu? 2) 30 kış küçük bir örneklem; r ≈ -0,2 istatistiksel olarak anlamlı mı? Anlamlı değilse "zayıf ilişki" yerine "ilişki gösterilemedi" demek daha doğru olabilir.

[EnsembleEce]

Mert, iki soru da yerinde. 1) 41 olayın 17'si tablodaki satırda zaten haftalık NAO'ya göre (-1'in altı) sayıldı; yani haftalık bakınca da yarıdan az. 2) 30 örneklemde r ≈ -0,2 anlamlılık eşiğinin altında kalıyor. Haklısın, doğru ifade "zayıf ve istatistiksel olarak güçlü olmayan bir ilişki". Kış yazısına öyle yazacağım.

[KarAvcisi34]

Peki 2004? O Şubat'ı hatırlayan bilir, günlerce kar yağdı. O dönemde de negatif NAO konuşuluyordu, bunu uydurmuyorum.

[TrakyaFirtina]

Peki 2004? O Şubat'ı hatırlayan bilir, günlerce kar yağdı. O dönemde de negatif NAO konuşuluyordu, bunu uydurmuyorum.

KarAvcisi, 2004'te Edirne'de de kar ciddi birikmişti, iyi hatırlıyorum. O olayın haritaları bende kayıtlı: Rusya üzerinde güçlü yüksek basınç, Balkanlar üzerinden inen çok soğuk hava, Karadeniz'den poyraz. Kalıp tam Ayşe'nin yazdığı gibi. NAO o hafta negatif olmuş olabilir, ama İstanbul'u kara boğan Balkanlar üzerinden gelen soğuk ve Karadeniz'in nemiydi.