[Çözüldü] 18 Eylül sabahı Bolu sisi: denizden mi geldi, ovada mı oluştu?

[BatiKaradenizBora]

Bu sabah Bolu'dan geçen herkes gördü: ova süt gibiydi. Karacasu'dan Bolu girişine kadar görüş yer yer 50 metrenin altına düştü, otoyol bağlantısında araçlar dörtlüyle gidiyordu. Bolu Dağı tarafında da sabahın ilk saatlerinde sis olduğunu duydum.
Bence bu sis bildiğimiz Karadeniz sisi. Düzce üzerinden gelen nemli hava Bolu Dağı'na tırmanıyor, soğuyor ve ovaya çöküyor. Yıllardır böyle: Karadeniz'de nem artınca Bolu'da sis başlar.

• Görüş: Bolu merkez sabah 07:00 civarı 100 m altı
  
• Karacasu-Bolu girişi arası yer yer 50 m
  
• D-100 Bolu Dağı kesimi: sabah erken sisli olduğu söyleniyor
  

Bu sabah sahada olan arkadaşlar gözlemlerini yazsın. Özellikle Düzce tarafından gelenler rüzgarı fark etti mi, onu merak ediyorum.

[tolgaMeteo]

Bolu merkezden: sis 07-08 arası çok yoğundu, çarşıda karşı kaldırım görünmüyordu. 09:30 gibi güneş yüzünü gösterdi, 10'a doğru tamamen dağıldı. Kardeşim sabah 07:30'da Düzce'den geldi; Bolu Dağı geçidinin açık ve güneşli olduğunu, sisin ovaya inince başladığını söyledi.

[cetind58]

Bora abiye katılıyorum. Bolu'da sis hep denizden gelir, bunu burada büyüyen herkes bilir. Mudurnu'da da sabah vadi kapalıydı.

[gulbahar558]

Bu sabah Bolu'dan geçen herkes gördü: ova süt gibiydi. Karacasu'dan Bolu girişine kadar görüş yer yer 50 metrenin altına düştü, otoyol bağlantısında araçlar dörtlüyle gidiyordu. Bolu Dağı tarafında da sabahın ilk...

Ben farklı düşünüyorum. Dün gece gökyüzü tamamen açıktı, rüzgar da yok denecek kadar azdı. Bu şartlarda gece yerin ışınımla (radyasyonla) soğuması ova tabanındaki havayı çiğ noktasına kadar soğutur ve sisi kendisi oluşturur; buna radyasyon sisi deniyor. Denizden taşınan sis (adveksiyon sisi) için kuzeyden sürekli esen nemli bir akış gerekir, dün gece öyle bir akış yoktu. Akşam saatlik değerleri derleyip paylaşacağım.

[BatiKaradenizBora]

Ben farklı düşünüyorum. Dün gece gökyüzü tamamen açıktı, rüzgar da yok denecek kadar azdı. Bu şartlarda gece yerin ışınımla (radyasyonla) soğuması ova tabanındaki havayı çiğ noktasına kadar soğutur ve sisi kendisi...

Kusura bakmayın ama Bolu'yu bilmeyen Bolu sisini yorumlamasın. Gerede'den ova başka görünür. Bu ovada sisi yıllardır biz yaşıyoruz, Karadeniz nemi olmadan bu kadar yoğun sis olmaz.

[cetind58]

Ben farklı düşünüyorum. Dün gece gökyüzü tamamen açıktı, rüzgar da yok denecek kadar azdı. Bu şartlarda gece yerin ışınımla (radyasyonla) soğuması ova tabanındaki havayı çiğ noktasına kadar soğutur ve sisi kendisi...

Gerede başka, Bolu başka. Gerede yüksek yer, orada sis bile farklı olur. Bolu ovasını bizim kadar tanıyamazsın bence.

[AnkaraSinoptik]

Arkadaşlar, iki mesajı da üslup yönünden uyarmak zorundayım. Kimin nerede oturduğu değil, verinin ne dediği önemli; gulbahar558 veri sunacağını söylüyor, önce onu görelim.
Sis türlerini ayırmak için bakacağımız ölçütler:

• Radyasyon sisi: açık gece, sakin rüzgar (0-2 m/s), gece boyunca belirgin sıcaklık düşüşü, sıcaklığın çiğ noktasına inmesi, sisin çukur ve ova tabanında toplanması, sabah güneşle dağılması
  
• Adveksiyon/yamaç sisi: sürekli nemli akış (burada kuzeyli), çoğunlukla kıyıda da alçak bulut (stratus), yamaçta zorlanarak yükselen havayla oluşan ve gün içinde kolay dağılmayan sis
  

Belirsizlik: iki mekanizma bazen birlikte çalışır. O yüzden rüzgar, sıcaklık-çiğ noktası ve uydu birlikte değerlendirilmeli.

[gulbahar558]

Söz verdiğim gibi. Bolu merkeze yakın bir amatör istasyon ile genel paylaşılan saatlik gözlemleri birleştirdim (resmi değil):

Kod:

Saat Sıcaklık Çiğ nok. Rüzgar Gökyüzü 17/20 14,1 °C 7,8 °C 2 kt açık 17/23 10,6 °C 7,5 °C sakin açık 18/02 8,0 °C 7,1 °C sakin açık 18/05 6,2 °C 6,1 °C sakin sis başlıyor 18/07 6,0 °C 6,0 °C sakin yoğun sis 18/09 8,4 °C 7,6 °C 2 kt sis inceliyor 18/10 12,9 °C 8,0 °C 3 kt açık

Gece 8 derece soğuma, 05'te sıcaklık çiğ noktasına eşitlenmiş, rüzgar yok. Ders kitabı radyasyon sisi.

[SaadetFirtina]

Bu sabah 07:15'te işe giderken Gölcük yoluna sapıp yukarıdan fotoğraf çektim. Ova tamamen beyaz bir deniz gibiydi, sisin üst sınırı ova tabanından tahminen 150 metre kadar yukarıdaydı. Üstü pırıl pırıl güneş. Uzakta Bolu Dağı'nın sırtları da açık, üstünde bulut yoktu. Fotoğrafı ekledim.

[BatiKaradenizBora]

Bu sabah 07:15'te işe giderken Gölcük yoluna sapıp yukarıdan fotoğraf çektim. Ova tamamen beyaz bir deniz gibiydi, sisin üst sınırı ova tabanından tahminen 150 metre kadar yukarıdaydı. Üstü pırıl pırıl güneş. Uzakta...

Fotoğraf çok güzel Saadet Hanım. Ama bu, sisin denizden gelmediğini göstermiyor ki. Nem Karadeniz'den gelip ovada birikmiş olabilir. Birkaç gündür Düzce tarafı nemliydi, o nem bir yerden geldi.

[AnkaraSinoptik]

Fotoğraf çok güzel Saadet Hanım. Ama bu, sisin denizden gelmediğini göstermiyor ki. Nem Karadeniz'den gelip ovada birikmiş olabilir. Birkaç gündür Düzce tarafı nemliydi, o nem bir yerden geldi.

Bora, burada iki ayrı soru karışıyor: nemin kaynağı ve sisin oluşma mekanizması. Havadaki nemin önceki günlerde Karadeniz'den gelmiş olması olası; ama o gece sisi oluşturan neydi? Adveksiyon sisi diyebilmek için sis anında nemli havayı taşıyan bir akış görmemiz gerekir. gulbahar558'in verisinde rüzgar sakin, sıcaklık 8 derece düşüyor.
Ayrıca fotoğrafta sis ince (~150 m), üstü ve Bolu Dağı sırtları açık. Kuzeyli akışla gelen yamaç sisinde dağın kuzey yüzü ve geçit genellikle bulutla kaplı olur. Geriye bakacağımız şey uydu.

[tolgaMeteo]

Bu sabah da hafif sis vardı ama dünkü kadar değil. Dikkatimi çeken şu: sis yine en çok çukur yerlerde, dere boylarında ve ova tabanında. Yüksekteki mahallelerde neredeyse yoktu. Rüzgar sıfır.

[gulbahar558]

Uydu tarafına da baktım. Gece mikrofizik RGB ürününde (gece sis ve alçak bulutu ayırt eden uydu görüntüsü) 18 Eylül 05:00 sahnesinde:

• Sis yalnızca Bolu ovasında, Mudurnu vadisinde ve Dörtdivan-Gerede tarafındaki çukurlarda var
  
• Düzce ovası ve Akçakoca kıyısı açık, Karadeniz kıyısında stratus yok
  
• Bolu Dağı'nın kuzey yamaçları bulutsuz
  

Kıyı açıkken sisin denizden taşınması pek mümkün görünmüyor.

[cetind58]

Aslında Mudurnu vadisindeki sisi de aynı şekilde yaşadım. Vadi dibi kapalı, tepeler açık. Denizden gelse tepeler de kapalı olurdu herhalde.

[BatiKaradenizBora]

Uydu tarafına da baktım. Gece mikrofizik RGB ürününde (gece sis ve alçak bulutu ayırt eden uydu görüntüsü) 18 Eylül 05:00 sahnesinde:

• Sis yalnızca Bolu ovasında, Mudurnu vadisinde ve Dörtdivan-Gerede...

Tamam, veriler ortada: sıcaklık çiğ noktasına inmiş, rüzgar yok, kıyı açık, geçit açık. 18 Eylül sabahı için haklısın gulbahar558, bu radyasyon sisiydi. Dünkü çıkışım için de özür dilerim, üslubum yanlıştı.
Yalnız bir not düşeyim: kuzeyli akışın olduğu günlerde Bolu Dağı'nda gördüğümüz, Düzce'den tırmanıp geçidi kapatan sis başka bir şey. Benim kafamdaki "Bolu sisi" oydu, ikisini karıştırmışım.