Ani Stratosferik Isınma Değerlendirmesi (6 Ocak-4 Şubat 2026)

[EnsembleEce]

Bu kış forumun en çok konuşulan olayı Poyraz Kar Fırtınası oldu. Ben o fırtınanın dört hafta öncesine, stratosfere dönüp bakmak istiyorum. Bu değerlendirme bir zincirin halkalarını izliyor.

1. halka: Stratosfer (6-9 Ocak)

Kod:

10 hPa 60°K zonal rüzgar : 28 Aralık'ta 22 m/s, 6 Ocak'ta 0, 8 Ocak'ta -9 m/s 10 hPa kutup sıcaklığı : 5 günde ~45 °C artış Tür : Vorteks yer değiştirmesi (displacement), bölünme değil

Olasılık geçmişi: Kasım başında %30, 20 Aralık'ta %55, 30 Aralık'ta %90.

2. halka: İniş (10-25 Ocak)
Negatif zonal rüzgar anomalisi yaklaşık 12 günde 100 hPa'ya indi. AO 12 Ocak'ta -1,1 iken 24 Ocak'ta -2,8'e düştü. Bu, SSW'lerin yaklaşık üçte ikisinde görülen "yüzeye inen" türdendi.

3. halka: Blokaj (20-28 Ocak)
İskandinavya üzerinde 500 hPa'da güçlü bir sırt kuruldu. Ensemble 12 Ocak'ta İskandinavya blokajına %60, Ural'a %25 veriyordu. İskandinavya oldu.

4. halka: Yüzey (30 Ocak - 4 Şubat)
Blokajın doğu kenarından Balkanlar üzerinden soğuk hava indi; Ege'de oluşan alçakla birleşince Marmara ve Trakya'da tipi, Trakya'da 30 cm üstü, İstanbul yüksek kesimlerde 35 cm.

Olasılıkların hikâyesi

Kod:

Tarih Olay Ensemble 9 Kasım SSW (Ara-Oca) %30 12 Ocak Marmara güçlü soğuk dalga %65 26 Ocak Marmara 850 hPa -8 altı %72 26 Ocak Ege'de alçak oluşumu %45

Ege alçağı olasılığı %45 ile en belirsiz halkaydı; ve fırtınanın şiddetini asıl o belirledi. Alçak oluşmasaydı soğuk ve kuru bir poyraz dönemi yaşardık.

Ders
Zincirin her halkası kendi belirsizliğini taşıyor. SSW ile başlayan bir zincirin sonunda kar fırtınası görmek için dört halkanın da doğru yönde dönmesi gerekti. Bu sefer döndü; bir dahaki sefere dönmeyebilir.

[SinoptikAyse]

Zinciri bu kadar düzenli görmek güzel. Sinoptik tarafından ekleme: 1 Şubat'ta Ege'deki alçağın derinleşmesinde 500 hPa'daki kapalı soğuk çekirdek belirleyiciydi. O çekirdek İskandinavya blokajının güneyinden kopan bir oluktan geldi; yani 3. ve 4. halka arasında da bir bağ var.

[EnsembleEce]

Zinciri bu kadar düzenli görmek güzel. Sinoptik tarafından ekleme: 1 Şubat'ta Ege'deki alçağın derinleşmesinde 500 hPa'daki kapalı soğuk çekirdek belirleyiciydi. O çekirdek İskandinavya blokajının güneyinden kopan bir...

Çok değerli bir bağ Ayşe. Blokajın güneydoğu kenarından kopan oluk, hem soğuğu hem Ege alçağını besledi. Bu durumda Ege alçağı olasılığı blokaj olasılığından bağımsız değildi; ben onları ayrı halka gibi yazdım. Gelecekte koşullu olasılık vermem gerekiyor.

[ModelciKemal]

En sevdiğim satır "30 Aralık'ta %90". Forumda "SSW olacak" diye Kasım'dan beri bağıranlar vardı; sen %30'dan başlayıp adım adım yükselttin. Olasılık dediğin böyle güncellenir. GFS'in stratosfer ürünleri bu sefer ECMWF'den erken yakaladı, not edeyim.

[LodosBogazi]

Deniz tarafından bakınca 4. halkanın içinde bir 5. halka daha vardı: Ege'de denizin sıcak kalması. Soğuk hava ile deniz arasındaki fark alçağı hızla derinleştirdi. Stratosferden deniz yüzeyine kadar uzanan bir zincir; bizim bloglar bu zincirin farklı halkalarını yazmış.

[karmustafa]

Kasım'da %30 dediğin günden beri takip ediyorum. O zaman kimse ciddiye almamıştı; sonuç olarak kar kürekleri gerçekten lazım oldu. Bu değerlendirmeyi arkadaşlarıma da okuttum, çok öğretici.

[UzunVadeciMert]

Sibirya kar örtüsünün Ekim'de ortalamanın üstünde olması, bu zincirin sıfırıncı halkası olabilir. Sezon tahminimde bunu öncü olarak listelemiştim. Tek bir kışla bir şey kanıtlanmaz ama öncüler tablosunda bu satıra bir artı daha yazıyorum.

[EnsembleEce]

Sibirya kar örtüsünün Ekim'de ortalamanın üstünde olması, bu zincirin sıfırıncı halkası olabilir. Sezon tahminimde bunu öncü olarak listelemiştim. Tek bir kışla bir şey kanıtlanmaz ama öncüler tablosunda bu satıra bir...

Sıfırıncı halka güzel bir ifade Mert. Ama dikkatli olalım: Ekim Sibirya kar örtüsü ile SSW arasındaki ilişki literatürde tartışmalı, bazı dönemlerde güçlü bazılarında zayıf. Tabloya artı yazabiliriz, ama altına "tek örnek" notu düşerek.

[mustafa19]

ECMWF 12z çıktı, genel tabloda büyük bir değişiklik yok.
Model haritalarındaki renkler ne anlama geliyor, özellikle mor olanlar?

[EnsembleEce]

Üst seviye oluk yüzey alçağının batısında kaldıkça sistem derinleşmeye devam eder.
Meteogramda sıcaklık eğrisi 25 Şubat itibarıyla belirgin şekilde aşağı kıvrılıyor.

[tugrul_772]

Üst seviye oluk yüzey alçağının batısında kaldıkça sistem derinleşmeye devam eder. Meteogramda sıcaklık eğrisi 25 Şubat itibarıyla belirgin şekilde aşağı kıvrılıyor.

EnsembleEce bu sefer tutmayacak bence.

[SenayA_Siirt]

Şunu da ekleyeyim: Bugünkü run'lar dünkü heyecanı biraz söndürdü açıkçası. Görürüz.

[onders932]

Şunu da ekleyeyim: Meteogram nasıl okunur, bir örnekle anlatabilecek var mı? Herkese iyi akşamlar.

[ferdafirtina]

Sakarya için en güvenilir model hangisi, deneyimi olan var mı?

[karmusa]

Sakarya için en güvenilir model hangisi, deneyimi olan var mı?

ferdafirtina yazdığın her kelimeye katılıyorum.