Kış 2024-2025 Sezon Tahmini ve Düşüncelerim

[EnsembleEce]

Bu yazı bir sezon tahmini değil, bir olasılık haritası. Sezon ölçeğinde ne bildiğimizi ve ne bilmediğimizi ayırmak istiyorum.

Bildiklerimiz

• ENSO: Zayıf La Niña eğilimi. Türkiye'ye etkisi zayıf, sinyal gürültünün altında.
  
• QBO: Doğulu fazda. İstatistiksel olarak doğulu QBO kışlarında polar vorteksin zayıflama ve SSW olasılığı biraz daha yüksek.
  
• Deniz yüzeyi: Akdeniz ve Karadeniz ortalamanın 1-1,5 °C üstünde. Soğuk hava girişlerinde kıyılarda daha fazla nem ve kararsızlık.
  
• Mevsimsel modeller (çoklu model ortalaması): Aralık-Şubat Türkiye geneli sıcaklık için "normalin üstü" olasılığı %55-60, yağış için sinyal yok.
  

Bilmediklerimiz

• Polar vorteksin kış ortasında ne yapacağı. Doğulu QBO bir eğilim, garanti değil.
  
• Blokajların konumu. Türkiye için en belirleyici unsur bu, ve sezon ölçeğinde öngörülemez.
  

Olasılık haritam (Aralık-Şubat)

Kod:

Sıcaklık normalin üstü : %55 Normale yakın : %30 Normalin altı : %15 En az bir güçlü soğuk dalga (Marmara 850 hPa -8 altı, 48 saat+) : %45 SSW (Ocak-Şubat) : %35

Aylara göre eğilim

• Aralık: Ilık ve hareketli. Batılı akış baskın, Akdeniz alçakları lodosla Marmara'ya.
  
• Ocak: Belirsiz. Vorteks güçlü kalırsa ılık, zayıflarsa Ocak sonunda blokaj.
  
• Şubat: Güçlü soğuk dalga olasılığının en yüksek olduğu ay. Blokaj kurulursa ikinci yarı.
  

Bu tablo nasıl okunmalı?
"%55 normalin üstü" demek, bu kışa benzeyen 100 kışın 55'inin ılık, 45'inin normal ya da soğuk geçtiği anlamına gelir. Ilık bir kış içinde bile 7-10 günlük sert bir soğuk dönem yaşanabilir; sezon ortalaması bunu gizler. Bu yüzden tabloya ayrıca "güçlü soğuk dalga" satırını koydum. Sezon ortalamasını değil, o satırı takip edenler kış boyunca daha az şaşıracak.

Sezon boyunca
Her pazartesi panel, her ay sonu kalibrasyon tablosu. Sezon sonunda da bu olasılıkları gerçekleşmeyle karşılaştıracağım.

Özet: Ilık bir kış olasılığı yüksek ama içinde bir güçlü soğuk dalga için yarı yarıya şans var; o dalga gelirse Şubat'ta gelir. Ensemble bunu %45 veriyor, gerçekleşmezse bunu da söyleyeceğim.

[UzunVadeciMert]

Benim Ekim'de yazdığım kış tahminiyle büyük ölçüde örtüşüyor. Tek farkım, İç Anadolu için yağışı normalin altında görmem; sen yağış için sinyal yok diyorsun. Doğulu QBO konusunda aynı fikirdeyiz, SSW olasılığını ben %40 vermiştim, sen %35. Mart'ta ikimizin karnesini yan yana koyarız.

[EnsembleEce]

Benim Ekim'de yazdığım kış tahminiyle büyük ölçüde örtüşüyor. Tek farkım, İç Anadolu için yağışı normalin altında görmem; sen yağış için sinyal yok diyorsun. Doğulu QBO konusunda aynı fikirdeyiz, SSW olasılığını ben %40...

Yağış konusunda senin yerel kuraklık gözlemin bir ipucu olabilir Mert; ama çoklu model ortalaması İç Anadolu için ne ıslak ne kuru diyor. Ben model sinyali yoksa "sinyal yok" yazmayı tercih ediyorum. Mart'ta yan yana koyalım, iyi fikir.

[ModelciKemal]

Olasılık tablosu çok temiz. Ama okuyucuya not: "%45 güçlü soğuk dalga" demek, "kesin olmayacak" demek değil. Forumda her kış iki grup oluyor; biri %45'i "kesin kar" diye okuyor, diğeri "yok" diye. İkisi de yanlış. Bunu her yazının başına yazmak lazım.

[aydogani]

Tablodaki "%45 güçlü soğuk dalga" satırını çok beğendim. Normalde sosyal medyada ya "rekor kış" ya "kar yok" okuyoruz; burada ilk kez bir olasılık görüyorum. Takipteyim.

[EnsembleEce]

Ara değerlendirme (13 Ocak)

Kod:

NAO : +0,6 -> 2 haftada -0,8'e iniş eğilimi AO : +0,2 -> negatife dönüş MJO : Faz 6, genlik 1,4, faz 7'ye ilerliyor SPV : 10 hPa 60°K rüzgar 28 m/s (ortalamanın altında, zayıflıyor)

Aralık ılık ve hareketli geçti, tahmine uygun. Şimdi Ocak sonu için blokaj ihtimali yükseliyor. Güçlü soğuk dalga olasılığını %45'ten %55'e çekiyorum, en olası pencere Şubat'ın ikinci yarısı.

[KarAvcisi34]

Şubat ikinci yarısı, not ettim. Senin birleşik eşik yöntemini kullanacağım: 850 hPa -6 altı ve yağış 2 mm üstü. Bu kez %55 olasılık beni heyecanlandırıyor ama kendimi frenleyeceğim; önce blokajın kurulduğunu görmek lazım.

[EnsembleEce]

Güncelleme (12 Şubat)
17-24 Şubat için ensemble üyelerinin %65'i Karadeniz üzerinde kuzeyli akış veriyor. İstanbul için birleşik eşik (850 hPa -6 altı + yağış) %48. Uzun süreli bir poyraz dönemi en olası senaryo. SamsunKarayel'in konusunda karayel dönüşü için ayrıca yazdım.

[LodosBogazi]

Poyraz 84 saat sürdü, Batı Karadeniz'de 5 m dalga. Senin %55'e çektiğin güçlü soğuk dalga geldi ve senin dediğin pencerede. Ben sezon tahminimde "Şubat'a doğru uzun poyraz" demiştim, senin olasılık güncellemelerin bana güven verdi.