18.01.2022, 20:45
Tarih alt forumunun sabit başlığı olarak, iklim tarihinde en çok konuşulan üç dönemi bir arada ele almak istiyorum. Her biri ayrı bir kitap konusu; burada kısa bir giriş yapıp tartışmayı sizinle derinleştirelim.
1. Küçük Buzul Çağı (yaklaşık 14.-19. yüzyıllar)
Kuzey yarımkürede ortalama sıcaklıkların önceki ve sonraki dönemlere göre belirgin şekilde düşük seyrettiği uzun bir dönemdir. Tek tip ve sürekli bir soğukluk değil; soğuk evreler arasında görece ılık on yıllar da vardır. Alp buzullarının ilerlemesi, Kuzey Avrupa'da nehirlerin donması, kısa ve yağışlı yazlar dönemin tarihsel kayıtlarında sık geçer. Güneş aktivitesindeki uzun süreli düşüklük ve yoğun volkanik aktivite en çok tartışılan nedenlerdir. Anadolu'da da bu dönemin bazı evrelerinde kuraklık ve sert kışların tarımsal üretimi zorladığı, tarihçiler tarafından dönemin toplumsal çalkantılarıyla ilişkilendirilir.
2. 1816: Yazsız Yıl
1815'te Endonezya'daki büyük bir volkanik patlamanın stratosfere taşıdığı aerosoller, güneş ışığını yansıtarak kuzey yarımkürede ertesi yılın yazını olağanüstü soğuk geçirdi. Avrupa ve Kuzey Amerika'da yaz ortasında don ve kar kayıtları, hasat kayıpları ve buna bağlı zor yıllar yaşandı. Volkanik kış kavramının en bilinen örneğidir; Jeoloji ve Volkanizma forumunda ayrıntılı konusu var.
3. 1929 Kışı
Avrupa'nın büyük bölümünde ve Türkiye'de 20. yüzyılın en sert kışlarından biri olarak anılır. Şubat 1929'da İstanbul'da uzun süre erimeyen kar örtüsü, Balkanlar ve Karadeniz kıyılarında aşırı soğuklar, kıyı sularında buzlanma dönemin anlatılarında yer alır. Dönemin gazetelerinde ulaşımın aksaması ve yakacak sıkıntısı sıkça işlenmiştir.
Konunun kuralları
Tarihsel kayıtlarda kaynak belirtin (kitap, arşiv, gazete koleksiyonu). Rakam veriyorsanız kaynağını yazın; "dedem anlatırdı" türü hatıralar da değerli ama öyle olduğunu belirterek paylaşın.
1. Küçük Buzul Çağı (yaklaşık 14.-19. yüzyıllar)
Kuzey yarımkürede ortalama sıcaklıkların önceki ve sonraki dönemlere göre belirgin şekilde düşük seyrettiği uzun bir dönemdir. Tek tip ve sürekli bir soğukluk değil; soğuk evreler arasında görece ılık on yıllar da vardır. Alp buzullarının ilerlemesi, Kuzey Avrupa'da nehirlerin donması, kısa ve yağışlı yazlar dönemin tarihsel kayıtlarında sık geçer. Güneş aktivitesindeki uzun süreli düşüklük ve yoğun volkanik aktivite en çok tartışılan nedenlerdir. Anadolu'da da bu dönemin bazı evrelerinde kuraklık ve sert kışların tarımsal üretimi zorladığı, tarihçiler tarafından dönemin toplumsal çalkantılarıyla ilişkilendirilir.
2. 1816: Yazsız Yıl
1815'te Endonezya'daki büyük bir volkanik patlamanın stratosfere taşıdığı aerosoller, güneş ışığını yansıtarak kuzey yarımkürede ertesi yılın yazını olağanüstü soğuk geçirdi. Avrupa ve Kuzey Amerika'da yaz ortasında don ve kar kayıtları, hasat kayıpları ve buna bağlı zor yıllar yaşandı. Volkanik kış kavramının en bilinen örneğidir; Jeoloji ve Volkanizma forumunda ayrıntılı konusu var.
3. 1929 Kışı
Avrupa'nın büyük bölümünde ve Türkiye'de 20. yüzyılın en sert kışlarından biri olarak anılır. Şubat 1929'da İstanbul'da uzun süre erimeyen kar örtüsü, Balkanlar ve Karadeniz kıyılarında aşırı soğuklar, kıyı sularında buzlanma dönemin anlatılarında yer alır. Dönemin gazetelerinde ulaşımın aksaması ve yakacak sıkıntısı sıkça işlenmiştir.
Konunun kuralları
Tarihsel kayıtlarda kaynak belirtin (kitap, arşiv, gazete koleksiyonu). Rakam veriyorsanız kaynağını yazın; "dedem anlatırdı" türü hatıralar da değerli ama öyle olduğunu belirterek paylaşın.
Ankara / Çankaya, 900 m | Kuru soğuk, kısa kar, uzun don. | Önce sinoptik, sonra ilçe.
![[-]](https://havaforumu.com/images/collapse.png)
