Kış sezonu 2026-27 model paneli açıldı — ECMWF / GFS / ICON karşılaştırmalarına katılın

SSW (Ani Stratosferik Isınma) Nedir?

Konu Değerlendirmesi:
  • 0 Oy(lar) - 0 Ortalama
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
#1
Her kış ortasında uzun vade konularında "SSW geliyor" başlıklı heyecanlı mesajlar görüyoruz. Bu kavramın ne olduğunu ve ne olmadığını netleştirelim.

Tanım
Ani stratosferik ısınma (Sudden Stratospheric Warming), kış aylarında kutup üzerindeki stratosferde (yaklaşık 30 km, 10 hPa seviyesi) sıcaklığın birkaç gün içinde 30-50 °C artmasıdır. Genellikle troposferden yukarı taşınan güçlü dalga enerjisi, kutup girdabını bozar.

Türleri
  • Majör SSW: 60°K enleminde 10 hPa'daki batılı rüzgarların doğuluya dönmesi. Kutup girdabı ya yerinden kayar (displacement) ya da ikiye bölünür (split).
  • Minör SSW: Isınma var ama rüzgar yön değiştirmiyor.

Yeryüzüne etkisi
Majör SSW'lerin önemli bir kısmında, 1-4 hafta sonra troposferde negatif AO ve blokaj eğilimi görülür; soğuk hava orta enlemlere taşabilir. Ama:
  • Her SSW troposfere inmez.
  • İnse bile soğuğun nereye ineceğini söylemez; Kuzey Amerika'ya da, Sibirya'ya da, Avrupa'ya da gidebilir.

Güven derecesi
SSW bir "kar garantisi" değil, orta vadeli belirsizliği artıran bir faktördür. SSW sonrası haftalarda deterministik run'ların uç senaryolar üretmesi normaldir; ensemble'a bakalım.
Sinoptik Analiz & Şiddetli Hava | Tek run'a tahmin kurulmaz, ensemble'a bakılır. | MGM uyarı = ciddiye al
[-] SinoptikAyse adlı üyenin bu mesajını beğenen 12 üye:
  • tuncayk62, karozan, HavaAdmin, GulayRuzgar, UzunVadeciMert, meteoeren, sedatk76, fatihkar, SamsunliMelek, trabzonlipelin, meteosevil, havacisedat
Alıntı
#2
Ayşe'nin güven derecesi paragrafının altına imza atıyorum. İstatistiksel olarak majör SSW'lerin yaklaşık üçte ikisinde troposfere belirgin bir aşağı iniş görülüyor, kalanında etkisi zayıf kalıyor. Ben her kış 10 hPa zonal rüzgar tahminini haftalık panelime ekliyorum; ensemble üyelerinin çoğu sıfırın altına iniyorsa "SSW olasılığı yüksek" yazıyorum, bundan fazlasını değil.
Bursa / Nilüfer | Deterministik run hikâyedir, ensemble istatistiktir. | Haftalık indeks paneli: Pazartesi
[-] EnsembleEce adlı üyenin bu mesajını beğenen 3 üye:
  • NazlicanAkbas01, serefy, levent87
Alıntı
#3
2018'deki SSW'den sonraki haftaları hatırlayanlar bilir, Avrupa'nın büyük kısmı dondu ama İstanbul'a beklendiği kadar kar gelmedi. O yüzden SSW haberi geldiğinde artık sadece "umutlanmakta sakınca yok" diyorum.
Marmara Moderatörü | Çekmeköy, 180 m | Kar için 850 hPa -6°C ve poyraz şart. | 2022 Ocak'ı unutmadık.
[-] KarAvcisi34 adlı üyenin bu mesajını beğenen 2 üye:
  • semaruzgar, harun_hava
Alıntı
#4
Split ve displacement arasındaki fark bizim için ne anlama geliyor? Birinin bize daha iyi olduğu söylenebilir mi?
Model takibi: ECMWF 00z/12z, GFS dört run
Alıntı
#5
(20.12.2022, 20:46)yalcin107 Yazdı: Split ve displacement arasındaki fark bizim için ne anlama geliyor? Birinin bize daha iyi olduğu söylenebilir mi?
Genel eğilim olarak split tipinin troposfere daha güçlü etki bıraktığı söylenir, ama bizim için asıl belirleyici girdabın parçalarının nereye kaydığı. Bir parça Sibirya-Ural tarafına oturursa Doğu Avrupa ve Karadeniz için soğuk senaryolar güçlenir. Yani "hangisi iyi" değil, "parçalar nerede" sorusunu sormak lazım.
Bursa / Nilüfer | Deterministik run hikâyedir, ensemble istatistiktir. | Haftalık indeks paneli: Pazartesi
[-] EnsembleEce adlı üyenin bu mesajını beğenen 4 üye:
  • AnkaraSinoptik, ferdafirtina, bursa98, Tugba89
Alıntı
#6
Tamamen haklısın SinoptikAyse.
Yağmur duası kabul olan bahçe sahibi.
[-] NazlicanAkbas01 adlı üyenin bu mesajını beğenen 1 üye:
  • KarAvcisi34
Alıntı
#7
Bu arada, Bu forumda öğrendiklerim için herkese minnettarım. Isparta'dan selamlar.
Alıntı


Benzer Konular
Konu Yazar Cevap Gösterim Son Mesaj
  Sinoptik ölçek ile mezo ölçek farkı nedir? kenanmeteo 8 2.286 26.09.2026, 09:36
Son Gönderi: serkan.kalkan
  Ensemble tahmin nedir? Spagetti grafiklerini okumak için mini rehber ModelciKemal 29 3.157 25.09.2026, 11:21
Son Gönderi: karsoner
  Radar yansıtıcılığı (dBZ) nedir, nasıl okunur? DamlaFirtina 7 1.426 24.09.2026, 23:47
Son Gönderi: yagmur_Figen
  Kent ısı adası mı, gerçek ısınma mı? İstasyon konumu tartışması IstasyonHalil 20 3.745 13.09.2026, 22:56
Son Gönderi: yildirimv
  Çiy Noktası Nedir? IstasyonHalil 6 1.851 21.06.2026, 19:36
Son Gönderi: senaygozlem
  Sis Nedir? Radyasyon ve Adveksiyon Sisi AnkaraSinoptik 6 1.685 23.02.2026, 13:37
Son Gönderi: ilker279
  Lentiküler Bulut Nedir? BulutKovalayan 5 1.548 14.01.2026, 17:46
Son Gönderi: levent87
  Isı Kubbesi (Heat Dome) Nedir? SinoptikAyse 6 2.134 04.10.2025, 11:36
Son Gönderi: karalperen
  Polar Vorteks Nedir? HavaAdmin 6 1.044 20.02.2025, 21:35
Son Gönderi: kahramanmarasFirtina
  Süperhücre (Supercell) Nedir? BulutKovalayan 5 2.626 27.10.2024, 21:58
Son Gönderi: kastamonuhavasi

Hızlı Erişim:


Konuyu görüntüleyenler: 1 Ziyaretçi(ler)

Deneyiminizi iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Ayrıntılar: Çerez Politikası