CAPE Nedir?

[IstasyonHalil]

Oraj sezonunda en çok duyduğumuz kısaltma CAPE. Formülden çok ne anlama geldiğine odaklanarak anlatayım.

Tanım
CAPE (Convective Available Potential Energy), yükselen bir hava parselinin çevresinden daha sıcak kaldığı sürece kazandığı kaldırma enerjisidir. Birimi J/kg'dır. Kabaca, "yukarı fırlatılan bir balonun ne kadar hızlanabileceğinin" ölçüsüdür.

Değerler kabaca ne anlatır?

Kod:

0-300 J/kg zayıf kararsızlık, sığ sağanaklar 300-1000 J/kg orta, gök gürültülü sağanak mümkün 1000-2500 J/kg güçlü, dolu ve kuvvetli hücreler 2500+ J/kg çok güçlü (Türkiye'de nadiren, genelde Güneydoğu ve kıyılar)

Dikkat edilmesi gerekenler

• CIN (engelleyici enerji): Parselin önce aşması gereken bir "kapak" olabilir. CIN yüksekse CAPE ne kadar büyük olursa olsun tetikleyici olmadan hücre gelişmez.
  
• Tetikleyici: Konverjans hattı, cephe, dağ yamacı veya gündüz ısınması gerekir.
  
• Rüzgar kesmesi: Hücrenin organize olup olmayacağını belirler. Yüksek CAPE ama zayıf shear, kısa ömürlü "patlayıp sönen" hücreler verir.
  

SkewT diyagramında CAPE, parsel çizgisi ile çevre sıcaklığı çizgisi arasındaki alan olarak görülür. Bir sonraki adımda SkewT okuma rehberi hazırlamayı düşünüyorum.