Nisan 2026 zirai don riski: haftalık ensemble ne diyor, üreticiler dikkat

[HavaAdmin]

Her yıl Nisan ortası, İç Anadolu ve Marmara'nın iç kesimleri için zirai don açısından en kritik dönemdir: ağaçlar çiçek açmıştır ve tek bir açık, sakin gecede sıcaklık sıfırın altına indiğinde ürün kaybı yaşanır. Bu başlıkta hafta 2 aralığındaki sinyali paylaşıyorum; kısa vadeli takip "Don & Buzlanma" forumunda yapılacak.

Kaynak ve dönem
ECMWF Extended, 2 Nisan 00z çıktısı. Değerlendirilen dönem: 13-19 Nisan (hafta 2).

Sinyal

• 500 hPa: Balkanlar üzerinden Anadolu'ya uzanan oluk (trough) sinyali; haftalık anomali -4 / -6 dam.
  
• 2 m sıcaklık: İç Anadolu, Marmara iç kesimleri ve Batı Karadeniz'in iç kesimleri için -2 / -3 °C anomali.
  
• Ensemble üyeleri: Ankara ve Konya için 51 üyenin yaklaşık %35'i dönem içinde en az bir gece 0 °C altı minimum veriyor. Bu oran hafta 2 için yüksektir.
  

Don türü
Beklenen senaryo, soğuk hava sokulumunun ardından gelen açık ve sakin gecelerdeki radyasyon donu (yerin gece ısı kaybıyla soğuması). Soğuk havanın kendisiyle gelen adveksiyon donu için 850 hPa'nın -4 °C altına inmesi gerekir; bu daha düşük olasılıklı.

Kimler dikkat etmeli?

• Malatya-Elazığ kayısı: çiçeklenme tamamlandı, en hassas dönem.
  
• Bursa ve Çanakkale meyve bahçeleri (şeftali, kiraz): çiçeklenmenin sonu.
  
• Kapadokya bağları: tomurcuk patlaması başladı; -1 °C bile zarar verir.
  
• Ankara-Konya çevresi: tarla bitkileri için risk düşük, meyve için orta.
  

Güven derecesi: Orta. Sinyal üç ardışık çıktıda korundu ancak olayın tarihi ve şiddeti hafta 2 için belirlenemez. MGM zirai don uyarıları olay tarihine 2-3 gün kala yayımlanır; üreticilerin bu başlığı değil, MGM'nin resmi uyarısını esas alması gerekir. Buradaki amaç erken farkındalıktır.

Kaynak: ECMWF Extended 02.04.2026, MGM zirai don bilgi sayfası.