Eylül 2024 Akdeniz Siklonu Değerlendirmesi (19-23 Eylül 2024)

[EgeMeltem]

Geçen haftanın Akdeniz siklonu artık geride. Forumda 'medicane mi, değil mi' tartışması çok konuşuldu; önce meteorolojiyi, sonra Ege'ye etkisini, sonra o tartışmayı yazıyorum.

1) Sistemin gelişimi

• 19 Eylül: Libya açıklarında, üst seviyede kopmuş bir soğuk çekirdeğin altında yüzey alçağı oluştu. Deniz yüzeyi 27-28 °C; normalin 1.5-2 °C üzerinde.
  
• 20-21 Eylül: Alçak kuzeydoğuya, Girit'in batısına ilerledi. Uydu görüntülerinde merkez etrafında simetrik bir bulut yapısı ve kısa süreli göz benzeri bir açıklık vardı. Merkez basıncı 998-1.000 hPa.
  
• 22 Eylül: Rodos açıklarına ulaştı; Muğla ve Aydın kıyılarında kuvvetli yağış ve fırtına. Akşam saatlerinde İzmir'e ulaşan yağış bantları.
  
• 23 Eylül: Karaya yaklaştıkça sıcak deniz desteğini kaybetti, zayıflayarak kuzeye çekildi.
  

2) Ege'ye etkisi (forum raporları ve kamuya açık istasyonlar)

Kod:

Yer Toplam yağış En kuvvetli rüzgar Datça 75-80 mm 45 knot hamle Marmaris 65-70 mm 38 knot Kuşadası 55-60 mm 35 knot İzmir (Bornova) 45-50 mm 25 knot Bodrum 50-55 mm 40 knot

Dalga yüksekliği Muğla açıklarında 4-5 metre. Etkiler ve varsa hasar bilgisi için resmi açıklamalara bakın; burada meteorolojik tarafı konuşuyoruz.

3) Medicane mi?
'Medicane' (Akdeniz tropikal benzeri siklonu), sıcak çekirdekli ve simetrik yapılı Akdeniz alçaklarına verilen ad. Bu sistem 20-21 Eylül'de sıcak çekirdek eğilimi gösterdi, ama tam bir tropikal yapıya kavuşup kavuşmadığını bilimsel analizler söyleyecek. Ben 'sıcak çekirdek eğilimli Akdeniz siklonu' demeyi tercih ediyorum.

4) Tahminim nasıl çıktı?
18 Eylül'de 'Muğla kıyıları 50-80 mm, İzmir 30-50 mm' yazmıştım. Aralıklar tuttu. Rüzgarı ise biraz düşük tahmin ettim; Datça'daki 45 knot beklediğimin üzerindeydi.

[LodosBogazi]

Deniz tarafından tam tabloya ek: 22 Eylül öğleden sonra Rodos-Datça arasında sürekli rüzgar 35 knot, hamleler 45-48 knot. Bofor ölçeğinde 8-9. Merkez basıncı 998 hPa iken bu rüzgarlar, gradyanın ne kadar dar olduğunu gösteriyor. Tekneleri bağlama uyarısını 19 Eylül'de yazmıştım; neyse ki limanlar önceden boşaltıldı.

[EgeMeltem]

Deniz tarafından tam tabloya ek: 22 Eylül öğleden sonra Rodos-Datça arasında sürekli rüzgar 35 knot, hamleler 45-48 knot. Bofor ölçeğinde 8-9. Merkez basıncı 998 hPa iken bu rüzgarlar, gradyanın ne kadar dar olduğunu...

Dar gradyan notu çok önemli. Merkez basıncına bakıp 'sadece 998, derin değil' demek yanıltıcı; küçük ve sıkı sistemlerde rüzgar beklenenden sert olabiliyor. Tahminimde rüzgarı düşük tutmamın sebebi de buydu. Bir sonraki Akdeniz siklonunda rüzgar tahminini merkez basıncından çok gradyana bakarak yapacağım.

[ModelciKemal]

Model tarafından: 5 gün önce rotada müthiş bir yayılım vardı. ECMWF ensemble üyelerinin bir kısmı alçağı Libya kıyısında tutuyordu, bir kısmı Ege'ye getiriyordu. GFS alçağı 985 hPa'ya kadar derinleştirdi, yani yine abartı. 3 gün kala ECMWF ve ICON rotayı doğru yakaladı. Akdeniz siklonları model karnemin en zor sınavı.

[mugla05]

Datça'dan: 22 Eylül gece rüzgar gerçekten korkutucuydu, pencereler zangırdadı. 78 mm yağış ölçtüm. Uyarılar sayesinde herkes hazırlıklıydı. Değerlendirme için teşekkürler. Denizin bu kadar kabardığını uzun zamandır görmemiştik. Kıyıdaki tekneler bir gün önceden bağlanmıştı.

[EgeMeltem]

Datça'dan: 22 Eylül gece rüzgar gerçekten korkutucuydu, pencereler zangırdadı. 78 mm yağış ölçtüm. Uyarılar sayesinde herkes hazırlıklıydı. Değerlendirme için teşekkürler. Denizin bu kadar kabardığını uzun zamandır...

78 mm raporun tablonun üst sınırını doğruluyor. Geçmiş olsun. Hazırlıklı olmanın en büyük payı resmi uyarılarda; biz sadece destekliyoruz. Yağış tablosunu güncellerken senin raporunu da ekledim. Resmi değerleri de gelir gelmez tabloya ekleyeceğim.

[KonvektifCan]

Konvektif gözle: 22 Eylül'de Muğla kıyısına ulaşan yağış bantlarında radar yankısı 50-55 dBZ, bazı hücrelerde dönme işareti vardı. Sıcak deniz üzerindeki bu tür bantlarda kısa ömürlü su hortumları mümkün. Bodrum açıklarında bir su hortumu gözlemi paylaşılmıştı ama doğrulayamadım, kayda geçirmiyorum.

[SinoptikAyse]

'Sıcak çekirdek eğilimli Akdeniz siklonu' ifadesini tercih etmen çok yerinde. Forumda medicane kelimesi çok hızlı kullanılıyor; bilimsel sınıflandırma gelmeden kesin konuşmamak doğru. Değerlendirme çok dengeli. Bilimsel sınıflandırma geldiğinde bu konuya bir not düşeceğim.

[buseo_tekirdag]

Tekirdağ için en güvenilir model hangisi, deneyimi olan var mı?

[aydinHavasi]

Kuşadası'ndan: 57 mm, sahil yolunda kısa süreli su birikmesi oldu. Böyle sistemler Eylül'de sık mı olur? Deniz sıcaklığının yüksek olması bu tür sistemlerin sıklığını etkiler mi? Deniz hâlâ çok sıcak.

[EgeMeltem]

Kuşadası'ndan: 57 mm, sahil yolunda kısa süreli su birikmesi oldu. Böyle sistemler Eylül'de sık mı olur? Deniz sıcaklığının yüksek olması bu tür sistemlerin sıklığını etkiler mi? Deniz hâlâ çok sıcak.

Sık değil ama deniz ısındıkça daha dikkat çekici hale geliyor. Akdeniz'de sıcak çekirdek eğilimli siklonlar yılda birkaç kez görülür, çoğu Eylül-Ocak arasında ve çoğu bizden uzakta. Ege'ye bu kadar yaklaşanı birkaç yılda bir yaşarız.

[emin98]

Şöyle diyeyim: ECMWF 00z yayınlandı, bir bakayım dedim; ilk 72 saat sakin, sonrası hareketli görünüyor. Kolay gelsin.

[EgeMeltem]

8 için İzmir genelinde yağış, ertesi gün açılma bekliyorum. Sabah 06z ile akşam run'ı birbirini tutmuyor, yarın sabaha kadar beklemek lazım.

[EgeMeltem]

Meteogramda sıcaklık eğrisi 26 Kasım itibarıyla belirgin şekilde aşağı kıvrılıyor.

[cembalci]

UKMO 12z yine farklı, bu gidişle son ana kadar netleşmeyecek.