GFS 00z 240. saatte İstanbul'a kar verdi: sezonun ilk fantezi run'ı

[KarAvcisi34]

Evet, biliyorum. Rehberin 8. maddesini okudum, Kemal. Yine de yazıyorum, çünkü gelenek gelenektir: her sezonun ilk fantezi run'ını bu forumda ben açarım.

GFS 00z (24 Eylül), 240. saat (4 Ekim gecesi)

• 500 hPa'da oluk Balkanlar üzerinde kapalı alçak merkeze dönüşüyor ve Ege'ye sarkıyor
  
• 850 hPa İstanbul -3 °C, Trakya -5 °C
  
• Yağış türü haritasında Çatalca ve Sarıyer'de kar simgesi, Çekmeköy'de sulu kar
  
• 2 m sıcaklık gece 1 °C
  

Ne kadar ciddiye alıyorum?
Hiç. Aynı run'ın 06z'si kapalı alçağı Karadeniz'e attı ve İstanbul 850 hPa 4 °C oldu. GEFS'te 30 üyeden 1 tanesi 850 -3 altını veriyor; o da muhtemelen operasyonel run'ın kendisi. Ekim başında İstanbul'a kar yağdığı bir kayıt bilmiyorum; 1990'ların bir Ekim sonu sulu karı anlatılır, o da teyitsiz.

Peki neden yazıyorum?
Çünkü bu run, sezon takviminin başladığını gösteriyor. Fantezi run'lar da bir işaret: model artık kuzeyden gelen soğuk hava kütlelerini görüyor, hava kütleleri yeterince soğumaya başladı. Her sezon ilk fantezi run ile ilk gerçek kar arasında 8-12 hafta oluyor; 2025-26'da ilk fantezi 2 Ekim'di, ilk gerçek kar 18 Aralık. Buna göre bu yıl Aralık ortası deriz, tamamen bilimsel olmayan ama eğlenceli bir istatistik.

Kemal, iğnelemeye başlayabilirsin. Ayşe, 500 hPa'daki kapalı alçağın neden gerçekçi olmadığını da anlatırsan yeni üyeler için ders olur.

[ModelciKemal]

Evet, biliyorum. Rehberin 8. maddesini okudum, Kemal. Yine de yazıyorum, çünkü gelenek gelenektir: her sezonun ilk fantezi run'ını bu forumda ben açarım. GFS 00z (24 Eylül), 240. saat (4 Ekim gecesi) 500 hPa'da oluk...

Otuz üyeden bir tanesi. Otuzda bir. Yüzde üç. Bunun için başlık açtın ve ben okudum. Sezon başladı, tebrikler.

Ciddi kısım: fantezi run ile ilk kar arasındaki 8-12 hafta istatistiğin beni güldürdü ama tamamen saçma değil; hava kütlesi soğudukça modelin 'yanlış yerde soğuk' üretmesi kolaylaşıyor. Ekim'de %0, Kasım'da %10, Aralık'ta %35 diye devam ederiz. 06z'nin geri çekmesi de zaten cevap.

[SinoptikAyse]

Evet, biliyorum. Rehberin 8. maddesini okudum, Kemal. Yine de yazıyorum, çünkü gelenek gelenektir: her sezonun ilk fantezi run'ını bu forumda ben açarım. GFS 00z (24 Eylül), 240. saat (4 Ekim gecesi) 500 hPa'da oluk...

Kapalı alçak neden gerçekçi değil: 500 hPa'da Balkanlar üzerinde kapalı bir alçak (cut-off low) oluşması için ana jet akımının kuzeyde kalıp oluğu koparması gerekir. Eylül sonunda jet henüz 55-60. enlemde ve güçlü; oluğu koparacak blokaj (blocking) yapısı ne Atlantik'te ne İskandinavya'da var. GFS 240. saatte bu tür kopmaları sık üretir ve 12 saat sonra siler, çünkü küçük başlangıç hataları büyümüştür. 24 Eylül 12z'de aynı bölgede sadece sığ bir oluk var; kapalı alçak yok. Ders: 200 saat sonrası kapalı alçak gördüğünüzde 'ilginç' deyin, 'geliyor' demeyin.

[ozane]

Nem oranı bu kadar yüksekken sıcaklık nasıl hissedilir? Deneyimi olan var mı?

[IstasyonHalil]

Uludağ için aynı run'da 2.000 m'ye 15 cm veriyordu, onu da not ettim; Bursa'ya sulu kar bile yoktu. Kar Avcısı'nın 8-12 hafta istatistiğini merak ettim, arşivden çıkarıp tabloya dökeyim: son beş sezonun ilk fantezi run ve ilk gerçek kar tarihleri. Hafta sonu paylaşırım.

[havacisedat]

Katılmıyorum, GFS kısa vadede bile bu kadar tutarlı değil.

[Songul_89]

Bu arada, Doğru, sahil şeridi ile iç kesim arasındaki fark büyük olacak.

[berkkar]

Uludağ için aynı run'da 2.000 m'ye 15 cm veriyordu, onu da not ettim; Bursa'ya sulu kar bile yoktu. Kar Avcısı'nın 8-12 hafta istatistiğini merak ettim, arşivden çıkarıp tabloya dökeyim: son beş sezonun ilk fantezi run...

GFS çıktısını IstasyonHalil paylaşınca kafamdaki tablo netleşti.

Deterministik çıktıya tek başına güvenmeyin, ortalamaya bakın.

[EgeliRuzgar]

Aynı run Çeşme'ye 850 hPa 1 °C veriyordu, yani Ekim başında bizde 10 derece, ben de kürk giyerim. Bizde palmiyeler var, bilgi olsun. Sezon başlangıcını buradan takip etmek benim için de gelenek; ilk fantezi run başlığında ilk espri hakkı benim.

[kahramanmarasFirtina]

Klimalar yetişmiyor, Akdeniz elektrik tüketimi rekor kırdı.

[Sinoptikercan]

Kapalı alçak neden gerçekçi değil: 500 hPa'da Balkanlar üzerinde kapalı bir alçak (cut-off low) oluşması için ana jet akımının kuzeyde kalıp oluğu koparması gerekir. Eylül sonunda jet henüz 55-60. enlemde ve güçlü...

Yüzde yüz haklısın, bu kadar erken kesin konuşmak yanlış.

Aynı fikirdeyim, bu kadar tutarlı çıktı uzun zamandır görmemiştim.

[TunceliliDilek]

Bu harita üzerindeki renkler neyi ifade ediyor?

[Acar_Kahramanmaras]

Nem oranı bu kadar yüksekken sıcaklık nasıl hissedilir? Deneyimi olan var mı?

Sağ ol, sayende ECMWF çıktısını doğru okumayı öğrendim.

Teşekkürler, sayende Kahramanmaraş için plan yapabildim.

[havaselin]

Otuz üyeden bir tanesi. Otuzda bir. Yüzde üç. Bunun için başlık açtın ve ben okudum. Sezon başladı, tebrikler. Ciddi kısım: fantezi run ile ilk kar arasındaki 8-12 hafta istatistiğin beni güldürdü ama tamamen saçma...

Bu yağış 24 Eylül tarihine kadar aralıklarla sürecek.

[ahmetb80]

Bu harita üzerindeki renkler neyi ifade ediyor?

Bir sorum olacak: 850 hPa sıcaklığı ne anlama geliyor, neden hep ondan bahsediliyor?

ICON kısa vadede çok başarılı, ama 5 gün sonrasına bakmayın.