Matematik/Fizik/Kimya ve Bilimsel Gelişmeler

[EnsembleEce]

Merhaba, meteoroloji aslında uygulamalı fiziktir; akışkanlar dinamiği, termodinamik ve biraz da istatistik. Bu konuyu hava ile doğrudan ilgili olmasa bile bilim merakı olan herkes için açıyorum. Matematik bulmacaları, fizik soruları, yeni bilimsel gelişmeler, hepsi olur.

Başlangıç için bir soru: Neden atmosfer yükseldikçe soğur? 'Güneşten uzaklaşıyoruz' cevabı yanlış, çünkü birkaç kilometre Güneş'e olan uzaklığı değiştirmez. Doğru cevap adyabatik soğuma: Yükselen hava paketi daha düşük basınçla karşılaşır, genişler ve genişlerken iç enerjisini iş olarak harcar, soğur. Kuru hava için bu soğuma kilometrede yaklaşık 9,8 °C'dir. Nemli hava yoğuşmaya başladığında gizli ısı açığa çıkar ve soğuma oranı 5-6 °C/km'ye düşer.

Bu farkın bir sonucu da şudur: Dağın rüzgar alan tarafında yükselen hava yoğuşup yağış bırakır, dağı aşıp inen kuru hava ise daha hızlı ısınır. Buna Föhn etkisi denir; Doğu Karadeniz'de güneyli rüzgarlarda kışın 20 dereceyi aşan sıcaklıklar bu yüzdendir.

Sorular, bulmacalar, yeni makaleler, her şey serbest. Tek kural: Kaynağı belirsiz 'bilim insanları şaşkın' haberleri paylaşmayalım; yayımlanmış çalışma ya da kurum açıklaması olsun.