GFS Model Diyagramları Nasıl Okunur?

[SinoptikAyse]

Merhaba arkadaşlar,

Forumun ilk haftasında en çok gelen soru "şu diyagramdaki çizgiler ne anlatıyor?" oldu. Bu konuyu sabit rehber olarak açıyorum; aylık model yorumlama konularına yazmadan önce lütfen bir kez okuyun, hem sizin hem okuyanın işi kolaylaşır.

1. Ensemble diyagramı (şehir bazlı "spagetti")
Wetterzentrale ve benzeri sitelerde bir şehir seçtiğinizde üstte 850 hPa sıcaklığı, altta yağış çubukları olan bir grafik açılır.

• İnce renkli çizgiler: ensemble üyeleri (GFS için 30 üye). Her biri başlangıç koşulları hafifçe değiştirilmiş ayrı bir senaryodur.
  
• Kalın beyaz/siyah çizgi: ana çalıştırma (operasyonel run). Tek başına bir senaryodur, "doğru" olan o değildir.
  
• Kalın kırmızı çizgi: 30 yıllık ortalama (klimatoloji).
  
• Ortalama çizgisi: üyelerin ortalaması. 7. günden sonra buna bakın, ana run'a değil.
  

2. Yayılım (spread) ne demek?
Çizgiler ilk 3-4 günde birbirine yapışık gider, sonra açılır. Açıldığı an belirsizliğin başladığı andır. 850 hPa'da üyeler arasında 10 °C'den fazla fark varsa o tarih için "soğuk mu sıcak mı" sorusuna cevap yoktur; bunu yazan herkes hikâye anlatıyordur.

3. Yağış çubukları
Alt paneldeki çubuklar kaç üyenin o 6 saatlik dilimde yağış verdiğini gösterir. 30 üyenin 25'i yağış veriyorsa güven yüksektir, 4'ü veriyorsa "belki" bile demek zordur.

4. Kar için pratik eşikler
Deniz seviyesine yakın yerlerde 850 hPa -5/-6 °C, 500 hPa 540 dam altı ve yağış varsa kar ihtimali ciddi konuşulur. Bu eşikler kıyı-iç kesim, nem ve rüzgar yönüne göre değişir; bölge forumlarındaki moderatörlerimiz kendi yerel eşiklerini ayrıca paylaşıyor.

Belirsizlik notu: Diyagram bir olasılık haritasıdır, bir kehanet değil. Aşağıya soru sorabilirsiniz; en çok sorulanları bu ilk mesaja ekleyeceğim.