Ağustos 2025 sıcak dalgası: modeller 10 gün önceden ne gördü? (doğrulama)

[ModelciKemal]

Sıcak dalga bitti, gözlemler geldi, şimdi hesap zamanı. Her sezon sonu yaptığım doğrulama (verification) notlarını bu sefer forumla paylaşıyorum; kimin ne dediğini değil, hangi modelin ne dediğini tartışalım.

Olay: 14-22 Ağustos 2025, Güneydoğu ve Akdeniz'de 6-8 gün süren sıcak hava dalgası. Adana sondajında 850 hPa en yüksek +27,9 °C (18 Ağustos 00z).

Modeller olaydan kaç gün önce yakaladı?

Kod:

Model İlk sinyal Tutarlı hale Zirve hatası (850 hPa) ECMWF 10 gün önce 7 gün önce +0,6 °C GFS 6 gün önce 4 gün önce +2,1 °C (fazla sıcak) ICON 5 gün önce 4 gün önce +0,9 °C GEFS ort. 8 gün önce 6 gün önce +1,2 °C

Yorumlar:

• ECMWF 4 Ağustos 00z'de Doğu Akdeniz üzerinde sırt kurulumunu görmüştü; deterministik run 2 gün sonra oynadı ama ENS ortalaması sabit kaldı. Ders: ENS'e bak.
  
• GFS 8 Ağustos 12z'de birden +30 °C fantezisine girdi, 10 Ağustos'ta +28'e indi. Olayın kendisinde değil, şiddetinde yanıldı. Her zamanki gibi.
  
• ICON en geç yakaladı ama yakaladıktan sonra en az oynayan model oldu.
  

Sonuç: 7 gün ötesi için sırt kurulumunda ECMWF'ye %70, GFS'ye %40 güvenin; 3 gün içinde üçü de yeterli. Olasılık verirken de tek run değil ENS yüzdesi kullanın; ben 12 Ağustos'ta "Şanlıurfa 45 üstü %65" demiştim, gerçekleşti, ama bunu haklı çıkmak için değil yöntemin çalıştığını göstermek için yazıyorum.