Van Gölü etkisi: Ocak 2026'da Van merkeze neden bu kadar az kar yağdı?

[HavaAdmin]

Van'dan gelen bir özel mesaj üzerine bu başlığı açıyorum; soru güzel ve cevabı birkaç kavramı bir arada anlatmayı gerektiriyor.

Soru: Ocak 2026'da Erzurum'da 38 cm, Bitlis'te 70 cm kar örtüsü varken Van merkezde neden 8 cm ile kaldık? Van Gölü kışın 'göl etkisi kar' yapmıyor mu?

Kısa cevap: Van Gölü kışın kar üretmekten çok kar azaltıyor; ama bazı özel rüzgar yönlerinde tam tersi olabiliyor.

Uzun cevap:

1. Göl ılıtıyor. Van Gölü 1.650 m rakımda, 450 m derinlikte ve sodalı olduğu için donmuyor. Ocak'ta yüzey suyu 3-4 °C. Gölün üstünden geçen hava kütlesi ısınıyor; Van merkez, kuzey ve batıdan gelen akışlarda gölün rüzgar altında kaldığı için kış minimumları Erzurum'dan 8-10 derece yüksek. Kar yerine bazen yağmur ya da sulu kar düşüyor.
   
2. Göl etkisi kar (lake effect snow) için şart: Göl yüzeyi ile 850 hPa arasında en az 13 °C fark ve gölün üstünde 100 km'den uzun bir rüzgar yolu (fetch). Van Gölü'nde bu iki şart aynı anda nadiren sağlanıyor; gölün uzun ekseni doğu-batı olduğu için batılı akışta Van merkez ve Erciş kıyısı bu etkiyi hafif görüyor, 2-5 cm 'göl karı' oluyor. Kuzey Amerika'daki büyük göllerdeki 50 cm'lik göl karı burada olmuyor; göl küçük, fetch kısa.
   
3. Yağmur gölgesi. Bitlis 70 cm aldı, çünkü güneybatıdan gelen Akdeniz kaynaklı sistemler Bitlis dağlarına orografik yağış bırakıyor; Van bu dağların gerisinde, yağış azalmış halde geliyor.
   
4. Bu Ocak özelinde: Sistemlerin çoğu güneybatıdan geldi, Bitlis'i besledi, Van'a az kaldı. Kuzeyden gelen tek dalgada (18-19 Ocak) Van'a 6 cm yağdı, o da göl etkisiyle kısmen sulu.
   

Özet: Van'da bol kar için sistemin kuzey veya kuzeydoğudan gelmesi, gölün üstünden değil yanından geçmesi gerekir. Van'dan üyeler, gözlemlerinizle bu başlığı zenginleştirirseniz sevinirim; özellikle Erciş ve Gevaş farkı ilginç.