28 Eylül-5 Ekim: Balkan kaynaklı ilk soğuk cephe ve Marmara'da poyraz

[SinoptikAyse]

Dayanak: ECMWF 12z (26 Eylül), GFS 00z ve ICON 00z (27 Eylül).

Sinoptik özet
Orta Avrupa üzerinde derinleşen 500 hPa oluğu hafta ortasında Balkanlar'a sarkıyor. Yer haritasında Karadeniz üzerinde 1004 hPa merkezli alçak basınç, batısında ise 1024 hPa'lık yüksek basınç kuruluyor. Aradaki gradyan Marmara ve Batı Karadeniz'de kuvvetli poyrazın nedeni olacak. Soğuk cephe 30 Eylül gecesi Trakya'ya giriyor, 1 Ekim gün içinde Marmara ve Ege'yi geçiyor.

Model durumu

• ECMWF 12z: İstanbul için T850 (850 hPa sıcaklığı) 29 Eylül'de +14 °C, 1 Ekim 12z'de +6 °C, 2 Ekim gecesi +4 °C.
  
• GFS 00z: aynı senaryo, ancak cephe geçişi yaklaşık 12 saat daha erken ve T850 dip +5 °C.
  
• ICON: yağışı Batı Karadeniz kıyısında ECMWF'den %30 daha yüksek veriyor.
  
• ENS ortalaması deterministik run ile uyumlu; üyelerin yayılımı 2 Ekim'den sonra açılıyor.
  

Bölgesel etkiler

• Marmara: 1 Ekim öğleden sonra poyraz 50-60 km/s, Boğaz'da 70 km/s hamleler. İstanbul maksimum 27'den 18-19 °C'ye iniyor. Yağış 10-20 mm, çoğu Anadolu Yakası kuzeyinde.
  
• Batı ve Doğu Karadeniz: 1-3 Ekim arasında 40-70 mm, Rize-Artvin kıyısında yer yer 90 mm. Ayrı bir başlıkta değerlendiriliyor.
  
• İç Anadolu: 2-3 Ekim gecelerinde 3-5 °C, yüksek kesimlerde ilk kırağı riski.
  
• Ege: kıyıda sıcaklık düşüşü sınırlı (31'den 26 °C), iç kesimlerde 2 Ekim öğleden sonra kısa sağanak.
  
• Akdeniz ve Güneydoğu: belirgin değişiklik yok.
  

Belirsizlik ve güven derecesi
Cephe geçişi için güven yüksek; üç model de aynı günü gösteriyor. Poyrazın şiddeti ve Karadeniz yağış toplamı için orta. 3 Ekim sonrası için düşük; GFS ikinci bir soğuk dalga çiziyor ama ECMWF henüz onaylamıyor.

Kaynak: MGM haftalık tahmin, ECMWF, GFS, ICON.

[sirnak372]

Dayanak: ECMWF 12z (26 Eylül), GFS 00z ve ICON 00z (27 Eylül). Sinoptik özet Orta Avrupa üzerinde derinleşen 500 hPa oluğu hafta ortasında Balkanlar'a sarkıyor. Yer haritasında Karadeniz üzerinde 1004 hPa merkezli alçak...

Bu koşu tamamen farklı bir senaryo çizdi, ne oldu böyle?

Modeller arasında en tutarlı olan bu kez ICON oldu.

[meteotulay]

Dayanak: ECMWF 12z (26 Eylül), GFS 00z ve ICON 00z (27 Eylül). Sinoptik özet Orta Avrupa üzerinde derinleşen 500 hPa oluğu hafta ortasında Balkanlar'a sarkıyor. Yer haritasında Karadeniz üzerinde 1004 hPa merkezli alçak...

GFS çıktısını SinoptikAyse paylaşınca kafamdaki tablo netleşti.

[tamery349]

Bence de, çıktıların bu kadar uyumlu olması iyi işaret.

[ModelciKemal]

Dayanak: ECMWF 12z (26 Eylül), GFS 00z ve ICON 00z (27 Eylül). Sinoptik özet Orta Avrupa üzerinde derinleşen 500 hPa oluğu hafta ortasında Balkanlar'a sarkıyor. Yer haritasında Karadeniz üzerinde 1004 hPa merkezli alçak...

Sabah kahvesiyle GFS 00z'ye baktım, Ayşe'nin yazdığını onaylıyorum: cephe 30 Eylül 18z civarı Edirne'de, 1 Ekim 06z'de İstanbul'da. T850 dip +5 °C, ECMWF'den 1 derece soğuk ama bu fark istatistiksel gürültü. GEFS üyelerinin %85'i 1 Ekim'de geçişi veriyor, bu saatte bu kadar uyum nadirdir. Poyraz için 06z run'ı 65 km/s'ye çıkardı; 06z olduğu için not alıyorum, inanmıyorum. Sezonun ilk gerçek cephesi için tebrikler, kar sorularını şimdiden görmezden geliyorum.

[cengiz_604]

GFS çıktısını SinoptikAyse paylaşınca kafamdaki tablo netleşti.

Bence de, çıktıların bu kadar uyumlu olması iyi işaret. Gözlemi olan yazsın.

[bulutKiymet]

Sabah kahvesiyle GFS 00z'ye baktım, Ayşe'nin yazdığını onaylıyorum: cephe 30 Eylül 18z civarı Edirne'de, 1 Ekim 06z'de İstanbul'da. T850 dip +5 °C, ECMWF'den 1 derece soğuk ama bu fark istatistiksel gürültü. GEFS...

Teşekkürler ModelciKemal, karşılaştırma tablosu için ayrıca sağ ol.

Ensemble çıktıları nereden görülebiliyor, ücretsiz bir site var mı?

[KarAvcisi34]

Sezonun ilk poyrazı geliyor arkadaşlar, içim kıpır kıpır. Ama frene basıyorum: T850 +5 ile kar değil, sonbahar geliyor; heyecanı Kasım'a saklayalım. Bu sabah Çekmeköy'de 07:10'da 16,8 °C, nem %84, rüzgar şimdilik kuzeyden 12 km/s. Salı gecesi için Anadolu Yakası kuzeyi ilçelerinden (Beykoz, Şile, Çekmeköy) gözlem bekliyorum; poyrazın gerçek gücünü Boğaz değil, Şile ölçer.

[sakaryameteo648]

Aynen, ECMWF bu kez gerçekten tutarlı.

[EgeliRuzgar]

Burada haber yok gibi: Çeşme'de öğlen 29 °C, Alaçatı'da 18 knot imbat, deniz suyu 24 derece. Ayşe, bu cephe Ege'ye kaç saatte iner ve inince rüzgar hangi yönden kaç knot esiyor? Hafta sonu için tekneleri bağlayacak mıyız yoksa son bir tur mu atacağız? Ege'ye gelene kadar cephenin gücünden ne kalır, merak ediyorum.

[SinoptikAyse]

Burada haber yok gibi: Çeşme'de öğlen 29 °C, Alaçatı'da 18 knot imbat, deniz suyu 24 derece. Ayşe, bu cephe Ege'ye kaç saatte iner ve inince rüzgar hangi yönden kaç knot esiyor? Hafta sonu için tekneleri bağlayacak...

Cephe Ege kıyısına 2 Ekim gecesi ulaşıyor ve belirgin biçimde zayıflamış olacak; ana enerji Karadeniz'e yönleniyor. İzmir için T850 +16'dan +10 °C'ye, kıyıda maksimum 26 °C. Rüzgar cephe geçişiyle kuzeye dönüp 2 Ekim gündüzü 20-25 knot poyraz olarak esiyor, hafta sonu tekrar 10-15 knot. Tekneyi bağlamanız gerekmiyor ama cumartesi sabahı çıkacaksanız iç Ege'de öğleden sonra kısa süreli sağanak ihtimali var, onu not edin.

[KaradenizYagmur]

Karadeniz kıyısı için ICON 00z'nin 1-3 Ekim toplamları: Zonguldak 35-50 mm, Samsun 30-40 mm, Rize-Artvin 60-80 mm, Hopa'da noktasal 95 mm. Saatlik şiddet en fazla 12-15 mm/saat görünüyor ki bu bölge için alarm değil, normal bir sonbahar yağışı. Yaz kuraklığı sonrası toprak doygunluğu düşük olduğundan taşkın riskini şimdilik düşük-orta yazıyorum. MGM'nin sarı kod vermesini bekliyorum. Ayrı başlıkta saatlik takip yapacağım; ölçüm paylaşacak olan konum ve rakım eklesin.

[elazigliemre]

ICON çıktısını harita üzerinde görmek isteyenler için link ekledim.

[yildirimv]

Katılmıyorum, ICON çok sık savruluyor; ben ensemble ortalamasına bakarım.

[SicakDalga07]

Antalya'dan bakınca bu başlığın adı biraz iddialı. Öğlen Muratpaşa'da 31 °C, nem %65, hissedilen 36. Cephe bize hiç uğramayacak, hafta sonu bile 30'un altına düşmüyoruz. "İlk serinlik" ifadesi Marmara için doğru olabilir ama ülkenin yarısı için hâlâ yaz. Bir de hatırlatma: İstanbul'da 18 derece görüp "soğuk" diye başlık açmayalım; 1 Ekim için 18 derece mevsim normalinin sadece 3 derece altı.