[Çözüldü] 19-20 Eylül lodosunda Tekirdağ sahilinde 4 metre dalga gerçekten var mıydı?

[havacisedat]

Arkadaşlar dünden beri içim içime sığmıyor, yazmadan duramadım. 19'unu 20'sine bağlayan gece Süleymanpaşa sahilinde lodos gerçekten korkuttu. Saat 22 sularında iskeleye indim, dalgalar iskelenin başına vurup üstünden aşıyordu. Kafamdan geçen ilk rakam 4 metreydi, abartmıyorum. Sabah 08'de tekrar gittim, sahil yolunda çakıl taşı ve yosun vardı, belediye ekipleri temizliyordu.
Gözlemlerim:

• Rüzgar gece yarısından sonra en sert haliyle esti, sabah 09'a kadar dinmedi
  
• İskele korkuluğunu aşan dalgalar vardı, telefonla 3-4 dakikalık video çektim
  
• Balıkçı barınağında iki tekne halatını koparmış
  

Bazı sayfalarda "Marmara'da 1,5-2 metre dalga" yazıyor. Ben kendi gözümle 3-4 metre gördüm. Bu kadar fark nereden çıkıyor? Tekirdağ'da oturup o gece sahile inen başka kimse var mı?

[salihMeteo]

Geçmiş olsun, Havsa'da da gece boyu uğultu vardı ama bizde deniz yok tabii Merak ettim, 3-4 metreyi neye göre tahmin ettin? Karanlıkta dalga yüksekliğini kestirmek zor olmalı, yanında referans alabileceğin bir şey var mıydı?

[LodosBogazi]

Arkadaşlar dünden beri içim içime sığmıyor, yazmadan duramadım. 19'unu 20'sine bağlayan gece Süleymanpaşa sahilinde lodos gerçekten korkuttu. Saat 22 sularında iskeleye indim, dalgalar iskelenin başına vurup üstünden...

Geçmiş olsun Sedat, barınaktaki tekneler için üzüldüm. Ama rakama itirazım var. Marmara kapalı bir deniz; lodosta Tekirdağ kıyısına gelen dalganın büyüdüğü deniz mesafesi (fetch) 60 km civarında. Bu mesafede 30 knot rüzgar ne kadar uzun eserse essin belirgin dalga yüksekliği 2 metrenin pek üstüne çıkmaz.
Açık konuşayım: gözle dalga ölçülmez, gece kıyıdan bakan herkes olduğunun iki katını görür. 4 metre Karadeniz'in açığında olur, Tekirdağ iskelesinde değil.

[havacisedat]

Geçmiş olsun Sedat, barınaktaki tekneler için üzüldüm. Ama rakama itirazım var. Marmara kapalı bir deniz; lodosta Tekirdağ kıyısına gelen dalganın büyüdüğü deniz mesafesi (fetch) 60 km civarında. Bu mesafede 30 knot...

Kusura bakma ama o gece kıyıda değildin, Çanakkale'den masa başında hesap yapıyorsun. Ben 30 yıldır bu sahildeyim, 1,5 metrelik dalgayla korkuluğu aşan dalgayı ayırt edebilirim. Formülün ne dediğini bilmem, ben iskeleyi aşan suyu gördüm.

[TrakyaFirtina]

Bu konuda Sedat'ın yanındayım. Rüzgarın süresini küçümsememek lazım. İyon Denizi'ndeki kesik alçak beklenenden yavaş ilerledi, lodos tahminlerden en az 5-6 saat uzun sürdü. Edirne'de de gece 02'den sonra hamleler hiç kesilmedi. Uzun süre esen rüzgar dalgayı daha çok büyütür diye biliyorum.

• Kesik alçak yavaş hareket etti
  
• Lodos 12 saatten uzun esti
  
• Bence 3 metre üstü dalga mantıksız değil
  

[KarAvcisi34]

Arkadaşlar bir dakika. Ortada gerçek ve güzel bir soru var: gözlem ile hesap neden bu kadar farklı çıkıyor? Ama "masa başı" ve "herkes iki katını görür" gibi cümleler tartışmayı kişisel bir yere çekiyor. Rica ediyorum, kimin nerede oturduğunu değil, verileri konuşalım.
Önerim: LodosBogazi hesabını adım adım paylaşsın, Sedat da videodan referans alınabilecek bir kare bulsun. İkisini yan yana koyarız, kim haklıysa zaten ortaya çıkar.

[Sinoptikcem]

Çanakkale'den kısa bilgi. Bu tartışmalarda sık yapılan bir hata var: sosyal medyada dolaşan "82 km/s rüzgar" bir hamle değeri, ortalama değil. Dalgayı büyüten ortalama rüzgardır. Bizdeki meydan gözlemlerinin (METAR) özeti:

Kod:

Saat Ort. rüzgar Hamle 19/21Z 220° 26 kt 41 kt 19/23Z 220° 29 kt 44 kt (≈82 km/s) 20/02Z 230° 31 kt 43 kt 20/05Z 230° 30 kt 40 kt 20/08Z 240° 24 kt 35 kt

Yani ortalama 30 knot civarı (≈55 km/s), 82 km/s ise tepe hamle. Tekirdağ'da da benzer bir tablo olduğunu düşünüyorum.

[LodosBogazi]

Bu konuda Sedat'ın yanındayım. Rüzgarın süresini küçümsememek lazım. İyon Denizi'ndeki kesik alçak beklenenden yavaş ilerledi, lodos tahminlerden en az 5-6 saat uzun sürdü. Edirne'de de gece 02'den sonra hamleler hiç...

Trakya, süre önemli ama sınırsız değil. Dalga bir noktadan sonra fetch'e takılır; rüzgar 20 saat de esse 60 km'lik mesafede belli bir boydan sonra büyüyemez. Cem'in değerleriyle basit SMB/JONSWAP tipi hesap:

Kod:

Ortalama rüzgar (U10) : ~30 kt (15,5 m/s) Fetch : ~60 km Süre : 8+ saat (fetch sınırına ~5 saatte ulaşılır) Belirgin dalga (Hs) : ~2,0 - 2,2 m Tepe periyot (Tp) : ~5,5 - 6 s

Kısacası süre uzasa da Hs 2 metre civarında kalır. Marmara için bu ciddi bir değerdir, tekneleri bağlamak için fazlasıyla yeter.

[havacisedat]

Trakya, süre önemli ama sınırsız değil. Dalga bir noktadan sonra fetch'e takılır; rüzgar 20 saat de esse 60 km'lik mesafede belli bir boydan sonra büyüyemez. Cem'in değerleriyle basit SMB/JONSWAP tipi hesap...

Hesap güzel de, ben korkuluğun üstünden su aştığını gördüm. O korkuluk 2 metrelik dalgayla ıslanmaz. Ya hesap eksik ya da o gece rüzgar senin yazdığından fazlaydı.

[salihMeteo]

Bir öneri: Sedat abi, iskele korkuluğunun deniz seviyesinden yüksekliği belli mi? Videoda korkuluk kadrajdaysa onu cetvel gibi kullanabiliriz. Dalgaları tek tek sayıp korkuluğa göre kaba bir yükseklik çıkarırız. Böylece ne göz kararı ne formül, doğrudan ölçü olur.

[havacisedat]

Salih iyi fikir. Öğlen iskeleye gidip metreyle ölçtüm: normal deniz seviyesinden iskele tabliyesine yaklaşık 1,4 metre, korkuluğun üst borusuna 2,5 metre. Video 22:10 civarı çekilmiş, 3 dakika 40 saniye. İskele başı ve beton ayaklardan biri baştan sona kadrajda; dalganın çukuru da tepesi de o ayak üzerinde görülüyor, tabliye yüksekliğini bildiğimize göre cetvel gibi kullanabiliriz. Videoyu konuya ekledim, akşam birlikte sayalım.

[TrakyaFirtina]

Ben de izledim. Açıkçası korkuluğu aşan dalgalar var ama hepsi değil, bir kısmı korkuluğun yarısında kırılıyor. Sayım bitince netleşir, sonuç ne çıkarsa kabulüm.

[KarAvcisi34]

Salih iyi fikir. Öğlen iskeleye gidip metreyle ölçtüm: normal deniz seviyesinden iskele tabliyesine yaklaşık 1,4 metre, korkuluğun üst borusuna 2,5 metre. Video 22:10 civarı çekilmiş, 3 dakika 40 saniye. İskele başı ve...

Güzel, işte tam istediğim şey. Tabliye 1,4 m, korkuluk 2,5 m. Sayım yaparken iki şeyi ayrı tutalım:

• Her dalganın çukurdan tepeye yüksekliği (iskele ayağına göre)
  
• Suyun korkuluğun üstüne çıktığı anlar ve bu anlarda ne olduğu: dalga mı geçiyor, yoksa iskele başına mı çarpıyor?
  

Birincisi bize belirgin dalga yüksekliğini verir, ikincisi Sedat'ın gördüğü "korkuluğu aşan su"yu açıklar. Salih, Sedat'la birlikte sayar mısınız?

[salihMeteo]

Sedat abiyle telefonda birlikte saydık. 3 dk 40 sn'de iskele ayağında seçilebilen 38 dalga var, çukurdan tepeye:

Kod:

~1,0-1,5 m : 14 ~1,5-2,0 m : 15 ~2,0-2,5 m : 7 ~2,5-3,0 m : 2 Suyun korkuluğu aştığı an : 3 (üçü de dalganın iskele başına çarptığı anda, su yukarı fışkırıyor)

En yüksek üçte birin (13 dalga) ortalaması ~2,2 m çıkıyor. Yani dalgaların çoğu 2 metre civarı, en büyüğü 3 metreye yakın. Ama korkuluğu aşan su da gerçekten var, Sedat yanlış görmemiş.

[LodosBogazi]

Sedat abiyle telefonda birlikte saydık. 3 dk 40 sn'de iskele ayağında seçilebilen 38 dalga var, çukurdan tepeye: [code]~1,0-1,5 m : 14 ~1,5-2,0 m : 15 ~2,0-2,5 m : 7 ~2,5-3,0 m : 2 Suyun korkuluğu aştığı an : 3 (üçü de...

Salih, eline sağlık. Bu tablo hesabı doğruluyor: belirgin dalga yüksekliği (Hs) tanım gereği dalgaların en yüksek üçte birinin ortalaması; sayımda ~2,2 m, hesapta 2,0-2,2 m.
Korkuluğu aşan su ise dalganın boyu değil. Dik bir yapıya çarpan dalga yansır, enerjisi yukarı yönelir ve su dalga yüksekliğinin birkaç katına fışkırabilir. Ayrıca tek tek dalgalar Hs'nin epey üstüne çıkabilir; gece boyu geçen binlerce dalga içinde 3,5-4 m'ye yaklaşan birkaç tane beklenir.
Burada eksik olan bendim, bunları ilk mesajımda söylemeliydim. "Gözle dalga ölçülmez" demek de haksızlıktı; Sedat suyun korkuluğu aştığını doğru gördü, yalnızca ona dalga yüksekliği dedi.